Το μελάνωμα είναι ένας καρκίνος του δέρματος, ο οποίος εμφανίζεται με τη μορφή μίας καφέ-μαύρης κηλίδας.
Για να εντοπίσετε το μελάνωμα, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα 5 κύρια σημεία, που συνοψίζονται από το αρκτικόλεξο ABCDE.
Tο μελάνωμα είναι ένας σχετικά κοινός καρκίνος του δέρματος. Στην Ελλάδα, εκτιμάται πως ένας στους πέντε Έλληνες θα προσβληθεί από κάποιο είδος καρκίνου του δέρματος στη διάρκεια της ζωής του.
Προσοχή στον ήλιο!
Σε ποσοστό άνω του 98% των περιπτώσεων, το μελάνωμα εμφανίζεται μετά την ηλικία των 20 ετών.
Παράγοντες κινδύνου για μελάνωμα είναι η παρουσία μεγάλου αριθμού σκούρων κηλίδων ή κρεατοελιών στο σώμα, το οικογενειακό ιστορικό μελανώματος και η συχνή έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Συχνή αιτία των μελανωμάτων αποτελούν και τα ηλιακά εγκαύματα κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία, σε άτομα με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα.
Γνωρίστε τα κύρια σημεία (A,B,C,D,E.) του μελανώματος
Τα περισσότερα καφέ ή μαύρα σημεία στο δέρμα είναι εντελώς καλοήθη και δεν χρειάζονται θεραπεία.
Σε αυτά περιλαμβάνονται οι φακίδες, οι καφέ κηλίδες λόγω γήρατος και τα εκ γενετής σημάδια-κηλίδες. Προφανώς, δεν κινδυνεύετε από αυτά! Είναι σημαντικό όμως να γνωρίζετε τα ύποπτα σημάδια.
Κατά τα αρχικά στάδια του μελανώματος, υπάρχουν 5 σημάδια που μπορούν να βοηθήσουν την έγκαιρη διάγνωσή του.
Αυτά τα σημάδια συνοψίζονται από το αρκτικόλεξο ABCDE:
Α (Αsymmetry): Ασυμμετρία σχήματος – το ένα ήμισυ της «ύποπτης» ελιάς διαφέρει από το άλλο.
Β (Border): Ανώμαλο και ασύμμετρο περίγραμμα χωρίς λεία επιφάνεια.
C (Color): Μπορεί να εμφανίζει διαφορετικά χρώματα (μαύρη ή σκούρα απόχρωση συνήθως και κάποιες αποχρώσεις του κόκκινου ή του μπλε ή του λευκού).
D (Diameter): Η διάμετρος του μελανώματος συνήθως ξεπερνά τα 6 χιλιοστά, αλλά ενδέχεται να είναι και μικρότερο.
E (Evolving): Με την πάροδο του χρόνου η ελιά μεταλλάσσεται και αλλάζει σχήμα, μέγεθος ή χρώμα.
Έλεγχος, διάγνωση και θεραπεία
Τις περισσότερες φορές, το μελάνωμα ξεκινά σε υγιές δέρμα ή είναι αποτέλεσμα κακοήθους αλλαγής ελιάς ή κηλίδας του δέρματος.
Τα πρώιμα σημάδια του μελανώματος είναι επίπεδα ή ελαφρώς «ανυψωμένα» και διαμορφώνουν τις φυσικές ρυτίδες της επιδερμίδας. Ωστόσο, ορισμένα μελανώματα έχουν παραπλανητικές μορφές.
Αν και είναι σπάνιο, έχουν υπάρξει περιπτώσεις μελανωμάτων που αναπτύχθηκαν κάτω από το νύχι, και εμφανίστηκαν ως μία καφέ-μαύρη ράβδωση που ακολουθεί την ανάπτυξη του νυχιού.
Σε γενικές γραμμές, συνιστάται να είστε προσεκτικοί με οποιαδήποτε μελαγχρωματική κηλίδα (καφέ ή μαύρη) που αναπτύσσεται ή αλλάζει γρήγορα. Οποιαδήποτε ύποπτο σημάδι στην επιδερμίδα θα πρέπει να εξετάζεται από έναν ειδικό δερματολόγο.
Συμβουλές «κλειδιά» για όσους βρίσκονται στο στόχαστρο
Προκειμένου να έχετε το κεφάλι σας ήσυχο, συνιστάται στα άτομα που ανήκουν στις ομάδες υψηλού κινδύνου να επισκέπτονται τον δερματολόγο τους μία φορά τον χρόνο για ένα «τσεκ απ» της επιφάνειας του δέρματός τους, ώστε να ανιχνευθούν πιθανά ύποπτα σημάδια και να αντιμετωπιστούν εγκαίρως από τους ειδικούς.
Μια τέτοια συστηματική προσέγγιση θα πρέπει ιδίως να εφαρμόζεται από άτομα που είχαν ήδη μελάνωμα ή έχουν ιστορικό μελανώματος στην οικογένειά τους, από άτομα με πολύ ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα, από άτομα που έχουν εκτεθεί για πολλές ώρες στον ήλιο και των οποίων το δέρμα εμφάνισε καφέ κηλίδες και κρεατοελιές.
Τα ίδια άτομα θα πρέπει επίσης να αποφεύγουν την άμεση έκθεση στον ήλιο, δηλαδή χωρίς την κατάλληλη ένδυση, χωρίς καπέλο, κ.λπ. και να χρησιμοποιούν πάντα αντηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
