Σημαντικές και ανομοιόμορφες μεταβολές υφίστανται τα όργανα του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος μετά την εμμηνόπαυση, σύμφωνα με τον πρώτο ολοκληρωμένο άτλαντα που χαρτογραφεί τη διαδικασία της γήρανσης.
Παρά το γεγονός ότι αφορά περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να παραμένει σχετικά υπομελετημένη. Ωστόσο, με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ολοένα και περισσότερες γυναίκες ζουν για δεκαετίες στη μεταεμμηνοπαυσιακή φάση, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για βαθύτερη κατανόηση των επιπτώσεών της στην υγεία.
Εμμηνόπαυση: Δεν επηρεάζει μόνο τη γονιμότητα αλλά όλο το σώμα
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντιστοιχούσαν στο 26% του παγκόσμιου πληθυσμού. Η εμμηνόπαυση δεν επηρεάζει μόνο τη γονιμότητα, αλλά συνδέεται και με αυξημένους κινδύνους για καρδιαγγειακές, μεταβολικές, νευροεκφυλιστικές και οστικές παθήσεις.
Η νέα μελέτη του Barcelona Supercomputing Center, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Aging, παρουσιάζει έναν εκτενή άτλαντα γήρανσης του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, αξιοποιώντας δεδομένα από εκατοντάδες δείγματα ιστών και χιλιάδες γονίδια.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 1.112 ιστολογικές εικόνες από 659 δείγματα, προερχόμενα από 304 γυναίκες ηλικίας 20 έως 70 ετών, καταγράφοντας την εξέλιξη της γήρανσης σε μήτρα, ωοθήκες, κόλπο, τράχηλο, μαστό και σάλπιγγες. Με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης και του υπερυπολογιστή MareNostrum 5, εντοπίστηκαν τόσο οι μορφολογικές όσο και οι μοριακές αλλαγές που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η γήρανση δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό σε όλα τα όργανα: οι ωοθήκες και ο κόλπος εμφανίζουν σταδιακές αλλαγές που ξεκινούν πριν από την εμμηνόπαυση, ενώ η μήτρα υφίσταται πιο απότομες μεταβολές κατά τη διάρκειά της. Ακόμη και μέσα στο ίδιο όργανο, διαφορετικοί ιστοί αντιδρούν με διαφορετικό τρόπο.
Όπως επισημαίνει η επικεφαλής της μελέτης, Marta Melé, η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί απλώς το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας, αλλά ένα κρίσιμο σημείο καμπής που επηρεάζει συνολικά το σύστημα, ανοίγοντας τον δρόμο για την κατανόηση των υποκείμενων γονιδιακών και μοριακών μηχανισμών.
Παράλληλα, η ανάλυση δειγμάτων αίματος από περισσότερες από 21.000 γυναίκες ανέδειξε πιθανούς βιοδείκτες γήρανσης, οι οποίοι θα μπορούσαν στο μέλλον να επιτρέψουν μη επεμβατική παρακολούθηση της υγείας των αναπαραγωγικών οργάνων και την έγκαιρη πρόβλεψη επιπλοκών.
Πηγή: dailypharmanews.gr
