Μετά από ένα μεγάλο ταξίδι, δε χρειάζεται μόνο χρόνο για να προσαρμοστεί το βιολογικό σου ρολόι. Ίσως χρειάζεται να «ρυθμιστεί» ξανά και το έντερό σου.
Το jet lag είναι γνωστό για την κούραση, τη διαταραχή του ύπνου και τη μειωμένη συγκέντρωση που μπορεί να προκαλέσει μετά από ένα ταξίδι σε διαφορετικές ζώνες ώρας. Νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν όμως ότι οι επιπτώσεις του μπορεί να επεκτείνονται και στο μικροβίωμα του εντέρου.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrients, η γρήγορη μετακίνηση μεταξύ πολλών ζωνών ώρας ενδέχεται να επηρεάζει τόσο τον κιρκάδιο ρυθμό όσο και την ισορροπία των μικροοργανισμών του εντέρου.
Gut Jet Lag: Το σώμα θέλει τον χρόνο του
Ο οργανισμός μας διαθέτει ένα εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει τον ύπνο, τις ορμόνες, τον μεταβολισμό και πολλές άλλες λειτουργίες.
Όταν ταξιδεύουμε γρήγορα σε μια άλλη ζώνη ώρας, το περιβάλλον αλλάζει πολύ πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να προσαρμοστεί ο οργανισμός. Έτσι, μπορεί να συνεχίζουμε να λειτουργούμε σύμφωνα με την ώρα του τόπου αναχώρησης, ενώ το σώμα μας βρίσκεται ήδη σε διαφορετικό πρόγραμμα ημέρας και νύχτας.
Η προσαρμογή φαίνεται να είναι δυσκολότερη όταν ταξιδεύουμε προς τα ανατολικά σε σχέση με τα ταξίδια προς τα δυτικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να επανέλθει ο κιρκάδιος ρυθμός.
Το έντερο έχει το δικό του «ρολόι»
Το έντερο φιλοξενεί τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς, οι οποίοι δε λειτουργούν ανεξάρτητα από τον καθημερινό μας ρυθμό.
Η σύνθεση και η δραστηριότητα του μικροβιώματος επηρεάζονται από παράγοντες όπως:
- η ώρα που κοιμόμαστε
- η ώρα και το είδος των γευμάτων
- η σωματική δραστηριότητα
- ο κιρκάδιος ρυθμός
Όταν αυτές οι συνήθειες αλλάζουν απότομα μετά από ένα μεγάλο ταξίδι, μπορεί να επηρεαστεί και η ισορροπία του μικροβιώματος. Για αυτή την πιθανή διαταραχή χρησιμοποιείται πλέον ο όρος «gut jet lag».
Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει αλλαγές στη σύνθεση και την ποικιλία των βακτηρίων μετά από ταξίδια μεγάλης απόστασης. Ωστόσο, χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοήσουμε τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Τι σχέση έχει με την αθλητική απόδοση;
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επαγγελματίες αθλητές, οι οποίοι συχνά ταξιδεύουν μεταξύ διαφορετικών ηπείρων και ζωνών ώρας.
Τα βακτήρια του εντέρου παράγουν, μεταξύ άλλων, λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, ουσίες που συμμετέχουν σε διαδικασίες σχετικές με τον μεταβολισμό και την αξιοποίηση της ενέργειας.
Οι ερευνητές εξετάζουν κατά πόσο οι αλλαγές στο μικροβίωμα που προκαλεί το jet lag μπορούν να επηρεάσουν έμμεσα τη μυϊκή λειτουργία, τον μεταβολισμό και τη σωματική απόδοση.
Προς το παρόν, όμως, μεγάλο μέρος των διαθέσιμων δεδομένων προέρχεται από πειραματικές μελέτες, επομένως δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι το «gut jet lag» μειώνει την αθλητική απόδοση στους ανθρώπους.
Gut Jet Lag: Πώς μπορείς να βοηθήσεις τον οργανισμό σου
Δεν υπάρχει τρόπος να εξαφανίσεις εντελώς το jet lag, υπάρχουν όμως μερικές απλές κινήσεις που μπορούν να διευκολύνουν την προσαρμογή:
- Μετέφερε σταδιακά την ώρα του ύπνου τις ημέρες πριν από ένα μεγάλο ταξίδι.
- Εκτέσου στο φυσικό φως την κατάλληλη ώρα μετά την άφιξη, ανάλογα με τη νέα ζώνη ώρας.
- Πίνε αρκετό νερό, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια και μετά την πτήση.
- Προτίμησε γεύματα με φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά.
- Απόφυγε την υπερβολή σε αλκοόλ και πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα τις πρώτες ημέρες.
- Προσπάθησε να επιστρέψεις γρήγορα σε σταθερές ώρες ύπνου και γευμάτων.
Το σημαντικό είναι να θυμάσαι ότι μετά από ένα μεγάλο ταξίδι δεν χρειάζεται μόνο το ρολόι σου χρόνο για να συγχρονιστεί. Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει και με το έντερό σου. Λίγες ημέρες σταθερού ύπνου, σωστής διατροφής και φυσικού φωτός μπορούν να βοηθήσουν το σώμα να ξαναβρεί τον ρυθμό του.
Πηγή: vita.gr
