Οι διαταραχές ύπνου στην Ευρώπη είναι πολύ συχνότερες από ό,τι εκτιμάτο μέχρι σήμερα, καθώς επηρεάζουν το 31% των ενηλίκων.
Οι σημαντικότερες μορφές, όπως η αποφρακτική άπνοια ύπνου, η αϋπνία και το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, επιβαρύνουν όχι μόνο την υγεία αλλά και την οικονομία, με ετήσιο κόστος που ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Τα ευρήματα προέρχονται από διεθνή επιστημονική ομάδα υπό την καθοδήγηση του Claudio Bassetti από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης (Universität Bern) και δημοσιεύθηκαν στο European Journal of Neurology, με τη συμμετοχή και του Thomas Berger από το ιατρικός πανεπιστήμιο της Βιέννης (Medizinische Universität Wien).
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας για την περίοδο Ιανουαρίου 2020 – Απριλίου 2023, εξετάζοντας επιδημιολογικά και οικονομικά δεδομένα από 47 ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, οικονομικές αναλύσεις κατέστη δυνατό να γίνουν μόνο για 30 χώρες, λόγω ελλιπών στοιχείων. Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν άτομα άνω των 20 ετών, ενώ για την αποφρακτική άπνοια ύπνου εξετάστηκαν άτομα άνω των 30 ετών.
Η εκτιμώμενη συχνότητα εμφάνισης ανέρχεται σε 18% για την αποφρακτική άπνοια ύπνου, 10% για την αϋπνία, 3% για το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, 0,03% για τη ναρκοληψία και 0,009% για τη διαταραχή συμπεριφοράς ύπνου REM.
Η αποφρακτική άπνοια ύπνου αναδείχθηκε ως η πιο δαπανηρή διαταραχή, με ετήσιο κόστος 184 δισεκατομμυρίων ευρώ, ακολουθούμενη από την αϋπνία με 158 δισεκατομμύρια ευρώ και το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών με 79 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το κόστος της ναρκοληψίας εκτιμήθηκε στα 905 εκατομμύρια ευρώ και της διαταραχής REM στα 436 εκατομμύρια ευρώ. Από το συνολικό ποσό, το 48% αφορά άμεσες δαπάνες υγείας, ενώ το 52% σχετίζεται με έμμεσες απώλειες, όπως μειωμένη παραγωγικότητα και απουσίες από την εργασία.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η τόσο υψηλή συχνότητα και το σημαντικό οικονομικό βάρος των διαταραχών ύπνου έρχονται σε αντίθεση με τη μέχρι σήμερα περιορισμένη ενσωμάτωση της υγείας του ύπνου στις στρατηγικές δημόσιας υγείας.
Όπως τονίζουν, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή και επένδυση στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία, καθώς οι διαταραχές ύπνου αποτελούν σοβαρή πρόκληση τόσο για τη σωματική και ψυχική υγεία όσο και για την ευρωπαϊκή οικονομία.
