Η δημιουργικότητα δεν εξαρτάται μόνο από το ταλέντο ή τις γνώσεις. Σύμφωνα με τους ψυχολόγους, οι άνθρωποι που συναναστρέφεστε καθημερινά μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο που σκέφτεστε, λύνει προβλήματα και παίρνετε αποφάσεις.
Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν την τάση να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις με τον ίδιο τρόπο. Ζητούν συμβουλές από τα ίδια πρόσωπα, βασίζονται στις ίδιες εμπειρίες και επιλέγουν λύσεις που γνωρίζουν ήδη. Αν και αυτή η στρατηγική δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας, μπορεί να περιορίσει τη δημιουργική σκέψη και να μας εγκλωβίσει σε επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
Οι ειδικοί στην ψυχολογία εξηγούν ότι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να «ξεκλειδώσουμε» νέες ιδέες είναι να εκτεθούμε σε ανθρώπους με διαφορετικές εμπειρίες, γνώσεις και τρόπο σκέψης.
Δημιουργικότητα: Οι διαφορετικοί άνθρωποι μάς κάνουν να σκεφτόμαστε καλύτερα
Η λεγόμενη «διασταυρούμενη γονιμοποίηση ιδεών» (cross-pollination of ideas) περιγράφει ακριβώς αυτή τη διαδικασία: τη μεταφορά γνώσεων και εμπειριών από διαφορετικά πεδία, που μπορεί να οδηγήσει σε πρωτότυπες λύσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Αμερικανός εφευρέτης Κλάρενς Μπερντσάι. Παρατηρώντας τον τρόπο με τον οποίο οι Ινουίτ κατέψυχαν τα ψάρια τους σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες, εμπνεύστηκε τη μέθοδο της ταχείας κατάψυξης τροφίμων, μια καινοτομία που άλλαξε τη βιομηχανία τροφίμων παγκοσμίως.
Το παράδειγμα δείχνει ότι πολλές σημαντικές ανακαλύψεις γεννιούνται όταν μια ιδέα μεταφέρεται από έναν διαφορετικό χώρο γνώσης.
Οι δύο νοητικές παγίδες που περιορίζουν τη σκέψη
Σύμφωνα με την ψυχολογία, υπάρχουν δύο βασικές τάσεις που δυσκολεύουν τη δημιουργικότητα. Η πρώτη είναι η προκατάληψη της οικειότητας. Ο εγκέφαλος προτιμά ό,τι γνωρίζει ήδη, επειδή το θεωρεί ασφαλές και προβλέψιμο. Έτσι, συχνά επιμένουμε στις ίδιες λύσεις, ακόμη κι όταν δεν είναι οι πιο αποτελεσματικές.
Η δεύτερη είναι το φαινόμενο Einstellung, δηλαδή η τάση να εφαρμόζουμε μια παλιά και επιτυχημένη λύση σε ένα νέο πρόβλημα, ακόμη κι όταν υπάρχουν καλύτερες εναλλακτικές.
Η επαφή με ανθρώπους που έχουν διαφορετική επαγγελματική ή προσωπική διαδρομή βοηθά να «σπάσουν» αυτές οι νοητικές συνήθειες και να ανοίξει ο δρόμος για νέους τρόπους σκέψης.
Δημιουργικότητα: Τι δείχνουν οι έρευνες
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο She Ji: The Journal of Design, Economics, and Innovation καταλήγει ότι οι πιο δημιουργικές ομάδες δεν χαρακτηρίζονται μόνο από τη διαφορετικότητα των γνώσεων των μελών τους.
Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η εμπιστοσύνη, η ανοιχτή επικοινωνία, ο σεβασμός στις διαφορετικές απόψεις και η διάθεση για πειραματισμό.
Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορούν να εκφράσουν ελεύθερα τις ιδέες τους χωρίς φόβο κριτικής, αυξάνονται τόσο η δημιουργικότητα όσο και η ποιότητα των αποφάσεων.
Τρεις τρόποι να αλλάξετε τον τρόπο που σκέφτεστε
- Αναζητήστε νέα ερεθίσματα
Διαβάστε βιβλία και άρθρα που δεν σχετίζονται με το επάγγελμά σας, παρακολουθήστε ομιλίες από διαφορετικά επιστημονικά πεδία ή ασχοληθείτε με ένα θέμα που σας κινεί την περιέργεια.
- Συζητήστε με ανθρώπους που διαφωνούν μαζί σας
Οι πιο χρήσιμες συζητήσεις δεν είναι πάντα εκείνες με ανθρώπους που συμφωνούν μαζί μας. Οι διαφορετικές απόψεις μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε μια κατάσταση από άλλη οπτική και να αμφισβητήσουμε τις βεβαιότητές μας.
- Διευρύνετε τον κοινωνικό σας κύκλο
Ένας καλλιτέχνης, ένας μηχανικός, ένας εκπαιδευτικός ή ένας επιχειρηματίας μπορεί να προσεγγίσει το ίδιο πρόβλημα με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Αυτές οι διαφορετικές οπτικές είναι συχνά η αφορμή για τις καλύτερες ιδέες.
Η δημιουργικότητα αρχίζει έξω από τη ζώνη άνεσής μας
Η εξειδίκευση παραμένει απαραίτητη, όμως οι ψυχολόγοι επισημαίνουν ότι η πραγματική καινοτομία γεννιέται όταν εκθέτουμε τον εαυτό μας σε νέες εμπειρίες και διαφορετικούς ανθρώπους.
Η διεύρυνση του κοινωνικού μας κύκλου δεν ενισχύει μόνο τη δημιουργικότητα. Βελτιώνει την ικανότητα λήψης αποφάσεων, τη συνεργασία και την ευελιξία απέναντι στις προκλήσεις της καθημερινότητας, βοηθώντας μας να βλέπουμε τον κόσμο με περισσότερες από μία οπτικές.
Πηγή: vita.gr
