Οι αποπνικτικές νύχτες, η δυσκολία στον ύπνο και η διαρκής ανησυχία για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους ή τα κατοικίδια μπορούν να μετατρέψουν τον καύσωνα σε μια ιδιαίτερα στρεσογόνα εμπειρία. Για αρκετούς ανθρώπους, η υψηλή θερμοκρασία δεν προκαλεί μόνο σωματική δυσφορία, αλλά και έντονο ψυχικό φορτίο.
Το λεγόμενο «κλιματικό άγχος» περιγράφει τη στενοχώρια, τον φόβο ή την αβεβαιότητα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και τις συνέπειές της. Στη διάρκεια ενός παρατεταμένου καύσωνα, μπορεί να εκδηλωθεί ως συνεχής έλεγχος της πρόγνωσης του καιρού, δυσκολία συγκέντρωσης, εκνευρισμός, αϋπνία ή επίμονες σκέψεις για το μέλλον.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι φαίνεται να είναι οι νέοι, οι γυναίκες και οι γονείς μικρών παιδιών. Η ανάγκη να κρατήσουν ένα μωρό ή ένα παιδί δροσερό μέσα σε ένα σπίτι που δεν έχει σχεδιαστεί για ακραίες θερμοκρασίες μπορεί να δημιουργήσει έντονο αίσθημα ευθύνης και αδυναμίας.
Γιατί η ζέστη κάνει το άγχος εντονότερο
Η σωματική και η ψυχική μας κατάσταση συνδέονται στενά. Όταν το σώμα υπερθερμαίνεται, δυσκολεύεται να ξεκουραστεί, ο ύπνος διαταράσσεται και η διάθεση μπορεί να επιδεινωθεί. Η κόπωση και η αφυδάτωση κάνουν συχνά τις ανησυχίες να φαίνονται μεγαλύτερες και πιο δύσκολα διαχειρίσιμες.
Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη βιώσει έναν έντονο καύσωνα, μια πυρκαγιά ή μια πλημμύρα μπορεί να εμφανίζουν «προληπτικό άγχος». Αρχίζουν δηλαδή να φοβούνται το επόμενο ακραίο φαινόμενο πριν ακόμη συμβεί, νιώθοντας ότι το περιβάλλον δεν είναι πλέον προβλέψιμο ή ασφαλές.
Τι μπορεί να βοηθήσει
Το πρώτο βήμα είναι η φροντίδα του σώματος. Διατηρούμε τον χώρο όσο πιο δροσερό γίνεται, κλείνουμε παντζούρια και κουρτίνες τις ώρες της μεγάλης ζέστης, πίνουμε τακτικά νερό και αποφεύγουμε την έντονη δραστηριότητα το μεσημέρι. Ένα δροσερό ντους ή μια κρύα κομπρέσα στον αυχένα μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση.
Χρήσιμο είναι επίσης να περιορίσουμε τον συνεχή έλεγχο των εφαρμογών καιρού και την υπερβολική έκθεση σε δυσάρεστες ειδήσεις. Μπορούμε να επιλέγουμε μία ή δύο συγκεκριμένες ώρες της ημέρας για ενημέρωση από αξιόπιστες πηγές.
Η συζήτηση με άλλους ανθρώπους μειώνει το αίσθημα απομόνωσης. Συχνά πιστεύουμε ότι είμαστε οι μόνοι που ανησυχούμε, ενώ στην πραγματικότητα πολλοί γύρω μας έχουν παρόμοιες σκέψεις.
Τέλος, μια μικρή θετική δράση μπορεί να μετατρέψει την αγωνία σε αίσθημα συμμετοχής: εξοικονόμηση ενέργειας, φροντίδα ενός κοινόχρηστου χώρου, υποστήριξη ευάλωτων γειτόνων ή συμμετοχή σε μια τοπική περιβαλλοντική πρωτοβουλία.
Το άγχος για τον καύσωνα δεν είναι υπερβολή ούτε αδυναμία. Όταν όμως γίνεται επίμονο, επηρεάζει τον ύπνο και την καθημερινότητα ή δημιουργεί αίσθημα απόγνωσης, χρειάζεται υποστήριξη από ειδικό ψυχικής υγείας.
