Η κατάθλιψη αποτελεί μία από τις πιο συχνές ψυχικές διαταραχές παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, 1 στα 5 άτομα θα βιώσει κάποια μορφή κατάθλιψης κατά τη διάρκεια της ζωής του. Οι μορφές της διαφέρουν, όπως και τα αίτια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την εποχική συναισθηματική διαταραχή (ΕΔΕ).
Παρότι η κατάθλιψη είναι ένα πολυπαραγοντικό και ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα, η διατροφή μπορεί να παίξει σημαντικό υποστηρικτικό ρόλο, τόσο στην πρόληψη όσο και στη βελτίωση των συμπτωμάτων.
Κατάθλιψη: Ποια είναι τα βασικά αίτια
Η εμφάνιση της κατάθλιψης σχετίζεται με πολλούς παράγοντες, όπως:
- Μοναξιά και κοινωνική απομόνωση
- Απώλεια αγαπημένου προσώπου
- Οικονομική και κοινωνική κρίση
- Χρόνια ασθένεια ή χρόνιος πόνος
- Κατανάλωση αλκοόλ και χρήση ουσιών
- Οικογενειακό ιστορικό κατάθλιψης
Η διατροφή δεν αντικαθιστά την ψυχολογική ή ιατρική υποστήριξη, μπορεί όμως να λειτουργήσει συμπληρωματικά και προστατευτικά.
Διατροφή & ψυχική υγεία: Ποια είναι η σύνδεση;
Ο εγκέφαλος χρειάζεται σταθερή παροχή θρεπτικών συστατικών για να λειτουργεί σωστά. Ελλείψεις σε βασικές βιταμίνες, μέταλλα και λιπαρά οξέα μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση, την ενέργεια και τη συγκέντρωση.
Στόχος της διατροφής σε περιόδους ψυχικής επιβάρυνσης είναι:
- η φυσική ενίσχυση της διάθεσης
- η σταθεροποίηση του σακχάρου
- η υποστήριξη των νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη
Διατροφή & κατάθλιψη: Αποφεύγουμε τις στερήσεις
Σε περιόδους κακής ψυχολογικής κατάστασης, οι αυστηρές δίαιτες και οι στερήσεις μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Επιλέγουμε ποικιλία στο πιάτο, τρώμε ισορροπημένα γεύματα κι αποφεύγουμε τις ενοχές γύρω από το φαγητό. Η επαρκής ενυδάτωση είναι εξίσου σημαντική, ενώ επιτρέπεται με μέτρο η κατανάλωση γλυκών 1-2 φορές την εβδομάδα, καθώς η γλυκόζη, συμβάλλει παρά τα μειονεκτήματά της, στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Σεροτονίνη & υδατάνθρακες: Ο ρόλος τους στη διάθεση
Η σεροτονίνη, γνωστή και ως «ορμόνη της ευτυχίας», παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της διάθεσης. Τα επίπεδά της αυξάνονται με την επαρκή πρόσληψη υδατανθράκων (περίπου 130 γρ/ημέρα), με προϊόντα ολικής άλεσης, με φρούτα και λαχανικά, με άγριο ρύζι και όσπρια.
Οι σύνθετοι υδατάνθρακες βοηθούν στη σταθερή απελευθέρωση ενέργειας, αποτρέποντας απότομες μεταπτώσεις στη διάθεση.
Θρεπτικά συστατικά που βοηθούν στην κατάθλιψη
Ορισμένα θρεπτικά συστατικά έχουν συσχετιστεί με καλύτερη ψυχική υγεία:
- Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (λιπαρά ψάρια, καρύδια, λιναρόσπορος)
- Βιταμίνη D (ήλιος, λιπαρά ψάρια, εμπλουτισμένα τρόφιμα)
- Βιταμίνες του συμπλέγματος Β (δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, αυγά)
- Βιταμίνη C (εσπεριδοειδή, πιπεριές, ακτινίδιο)
- Σελήνιο (ξηροί καρποί, ψάρια, αυγά)
Σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπληρώματα διατροφής μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συνεννόηση με ειδικό, πάντα παράλληλα με ισορροπημένη διατροφή.
Διατροφή & κατάθλιψη: Πληροφορίες που θα ήθελες να γνωρίζεις
- Πληθυσμοί που καταναλώνουν περισσότερο ψάρι εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης
- Η έλλειψη βιταμίνης D σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης
- Τα παχύσαρκα άτομα εμφανίζουν συχνότερα καταθλιπτικά συμπτώματα
- Το σελήνιο φαίνεται να συμβάλλει σε πιο θετική διάθεση
- Ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο, χωρίς στερήσεις και με έμφαση στα θρεπτικά συστατικά που υποστηρίζουν τον εγκέφαλο, μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και την ποιότητα ζωής
