Όταν ο πόνος γίνεται μέρος της καθημερινότητας, η πρώτη σκέψη των περισσότερων ανθρώπων είναι συχνά ένα παυσίπονο. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μια διαφορετική προσέγγιση μπορεί να έχει εξίσου σημαντικά οφέλη: η συστηματική άσκηση.
Από το pilates και το τάι τσι μέχρι ήπιες μορφές ενδυνάμωσης και κίνησης, η άσκηση μπορεί να συμβάλει στη μείωση τόσο του χρόνιου όσο και του οξέος πόνου, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη του University of Adelaide.
Οι ερευνητές ανέλυσαν 157 συστηματικές ανασκοπήσεις, οι οποίες περιλάμβαναν 2.736 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και περισσότερους από 220.000 συμμετέχοντες.
«Σε μια περίοδο που αναζητούμε ασφαλείς και αποτελεσματικούς τρόπους διαχείρισης του πόνου πέρα από τα φάρμακα, τα ευρήματα δείχνουν ότι η άσκηση πρέπει να ενταχθεί πιο συστηματικά στη φροντίδα του πόνου», ανέφερε η Carol Maher, ερευνήτρια στο University of Adelaide.
Δεν χρειάζεται έντονη προπόνηση για να δείτε αποτέλεσμα
Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης είναι ότι η περισσότερη άσκηση δεν σημαίνει απαραίτητα και μεγαλύτερη ανακούφιση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα προγράμματα χαμηλής έντασης είχαν καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με δραστηριότητες μέτριας ή υψηλής έντασης, ενώ τα προγράμματα διάρκειας περίπου 12 εβδομάδων εμφάνισαν μεγαλύτερα οφέλη από πιο μακροχρόνιες παρεμβάσεις.
Επιπλέον, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι προγράμματα άσκησης διάρκειας κάτω από 120 λεπτά την εβδομάδα μπορούσαν να είναι πιο αποτελεσματικά από πιο απαιτητικά προγράμματα, τα οποία συχνά είναι δύσκολο να διατηρηθούν από ανθρώπους που ζουν με χρόνιο πόνο.
«Το σημαντικό είναι ότι περισσότερη άσκηση δεν είναι πάντα καλύτερη. Οι άνθρωποι δεν χρειάζεται να γυμνάζονται πιο σκληρά ή για περισσότερη ώρα για να έχουν ουσιαστικά οφέλη», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Ben Singh.
Γιατί η άσκηση μειώνει την αίσθηση του πόνου
Η ευεργετική επίδραση της άσκησης δεν αφορά μόνο τους μυς και τις αρθρώσεις. Κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας, ο οργανισμός απελευθερώνει ουσίες όπως οι ενδορφίνες και η σεροτονίνη, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον πόνο.
Παράλληλα, η άσκηση φαίνεται να συμβάλλει:
- στη μείωση της φλεγμονής,
- στη βελτίωση της διάθεσης,
- στην αύξηση της αντοχής στον πόνο,
- στην αλλαγή του τρόπου με τον οποίο το νευρικό σύστημα ανταποκρίνεται στα επώδυνα ερεθίσματα.
Τα συνολικά αποτελέσματα έδειξαν ότι η άσκηση μείωσε τον πόνο κατά περίπου 1,1 μονάδες σε κλίμακα από το 0 έως το 10, αποτέλεσμα που, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι μεγαλύτερο από τη μέση ανακούφιση που έχει καταγραφεί σε ξεχωριστές μελέτες για ορισμένα συνηθισμένα φάρμακα κατά του χρόνιου πόνου.
Η άσκηση παραμένει υποτιμημένη θεραπευτική επιλογή
Παρά τα αυξανόμενα επιστημονικά δεδομένα, η άσκηση εξακολουθεί να μην αξιοποιείται όσο θα μπορούσε ως μέρος της αντιμετώπισης του πόνου.
Συχνά οι άνθρωποι που υποφέρουν λαμβάνουν μόνο τη γενική συμβουλή να «παραμένουν δραστήριοι», χωρίς να τους προτείνεται ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα που να λαμβάνει υπόψη το είδος του πόνου, τη φυσική τους κατάσταση και τις ανάγκες τους.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι χρειάζονται πιο σαφείς οδηγίες για το ποια μορφή άσκησης είναι κατάλληλη για κάθε περίπτωση και πώς μπορεί να ενταχθεί με ασφάλεια στην καθημερινότητα.
Δεν είναι λύση για όλους – αλλά μπορεί να γίνει σημαντικό εργαλείο
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η άσκηση δεν αποτελεί μια καθολική θεραπεία ούτε μπορεί να εξαλείψει κάθε μορφή πόνου.
Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η αιτία του πόνου, η κατάσταση της υγείας, η φυσική κατάσταση και η συνέπεια στην εφαρμογή του προγράμματος.
Ωστόσο, για πολλούς ανθρώπους μπορεί να αποτελέσει ένα ασφαλές και αποτελεσματικό συμπλήρωμα στη διαχείριση του πόνου, προσφέροντας ένα επιπλέον «εργαλείο» πέρα από τη φαρμακευτική αντιμετώπιση.
