Πότε ήταν η τελευταία φορά που βαρέθηκες χωρίς να πιάσεις αμέσως το κινητό σου;
Συνήθως, με το που εμφανιστεί εκείνη η μικρή αίσθηση ανίας, βρίσκουμε γρήγορα έναν τρόπο να την εξαφανίσουμε: ανοίγουμε τα social media, βλέπουμε ακόμη ένα επεισόδιο, κάνουμε λίγο online shopping ή κατευθυνόμαστε σχεδόν μηχανικά προς την κουζίνα.
Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε την πλήξη σαν κάτι αρνητικό — σαν χαμένο χρόνο, αδράνεια ή έλλειψη παραγωγικότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, λίγες στιγμές χωρίς συνεχή ερεθίσματα μπορούν να δώσουν στον εγκέφαλο τον χώρο που χρειάζεται για να επεξεργαστεί πληροφορίες, να δημιουργήσει νέες συνδέσεις και να στραφεί για λίγο προς τα μέσα.
Όπως εξηγεί η Trudy Meehan, λέκτορας στο Κέντρο Θετικής Ψυχολογίας και Υγείας του RCSI, η βαρεμάρα μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη όταν, αντί να προσπαθούμε να την εξαφανίσουμε αμέσως, την αντιμετωπίζουμε ως ένα σήμα που αξίζει να ακούσουμε.
1. Η βαρεμάρα μπορεί να σου δείξει ότι χρειάζεσαι μια αλλαγή
Πολλές φορές βαριόμαστε επειδή αυτό που κάνουμε εκείνη τη στιγμή δεν μας προσφέρει αρκετό ενδιαφέρον, πρόκληση ή νόημα.
Αυτή η ανησυχία δεν είναι απαραίτητα κάτι που πρέπει να καταπνίξεις. Μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα μικρό εσωτερικό καμπανάκι που σου λέει ότι χρειάζεσαι κάτι διαφορετικό.
Αντί, λοιπόν, να στραφείς αυτόματα στο scrolling, στις αγορές ή σε οποιαδήποτε εύκολη απόσπαση, δοκίμασε να αναρωτηθείς: «Τι έχω πραγματικά ανάγκη αυτή τη στιγμή;»
Η απάντηση μπορεί να είναι πολύ πιο ουσιαστική από ένα ακόμη βίντεο στο feed σου. Ίσως χρειάζεσαι μια βόλτα έξω, λίγη κίνηση, μια δημιουργική δραστηριότητα, χρόνο με κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο ή απλώς μια αλλαγή παραστάσεων.
Με αυτή την έννοια, η βαρεμάρα μπορεί να γίνει αφορμή για να επιλέξεις κάτι που σου προσφέρει πραγματική ικανοποίηση, αντί απλώς να γεμίσεις τον χρόνο σου.
2. Μπορεί να ξεκλειδώσει τη δημιουργικότητά σου
Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιες από τις καλύτερες ιδέες εμφανίζονται όταν κάνεις ντους, περπατάς χωρίς συγκεκριμένο προορισμό ή κοιτάς αφηρημένα έξω από το παράθυρο.
Όταν το μυαλό δεν χρειάζεται να είναι απόλυτα συγκεντρωμένο σε μία απαιτητική δραστηριότητα, μπορεί να αρχίσει να περιπλανιέται πιο ελεύθερα. Πρόκειται για αυτό που συχνά περιγράφεται ως productive mind-wandering, δηλαδή παραγωγική περιπλάνηση του νου.
Σε αυτές τις στιγμές, ο εγκέφαλος μπορεί να συνδέσει πληροφορίες που μέχρι πριν έμοιαζαν άσχετες, να προσεγγίσει ένα πρόβλημα από διαφορετική οπτική ή να φέρει στην επιφάνεια μια καινούργια ιδέα.
Βοηθά, βέβαια, να του έχεις ήδη δώσει λίγο «υλικό». Αν δουλεύεις πάνω σε ένα δημιουργικό project, σκέφτεσαι μια απόφαση ή προσπαθείς να λύσεις ένα πρόβλημα, λίγος χρόνος χωρίς έντονα ερεθίσματα μπορεί να αφήσει τις σκέψεις σου να κινηθούν με διαφορετικό τρόπο.
Με απλά λόγια; Μερικές φορές η καλύτερη ιδέα έρχεται ακριβώς όταν σταματάς να την κυνηγάς.
3. Δίνει στον εγκέφαλο χρόνο να βάλει τις πληροφορίες σε τάξη
Το ότι δεν κάνεις κάτι έντονα παραγωγικό δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλός σου έχει σταματήσει να δουλεύει.
Οι στιγμές ήρεμης ξεκούρασης — αυτό που περιγράφεται και ως wakeful rest — μπορούν να δώσουν στον νου τον απαραίτητο χώρο για να επεξεργαστεί νέες εμπειρίες και πληροφορίες.
Όσα μαθαίνουμε μέσα στην ημέρα δεν μετατρέπονται αυτόματα σε σταθερές αναμνήσεις. Ο εγκέφαλος χρειάζεται χρόνο για να τα οργανώσει και να τα ενσωματώσει στη μακροχρόνια μνήμη.
Έτσι, ακόμη και λίγα λεπτά χωρίς συνεχή notifications, βίντεο ή άλλες απαιτήσεις μπορούν να λειτουργήσουν σαν ένα μικρό mental reset.
Ταυτόχρονα, αυτές οι ήσυχες στιγμές δημιουργούν χώρο για αναστοχασμό: να επεξεργαστείς μια εμπειρία, να ξεκαθαρίσεις τι αισθάνεσαι ή ακόμη και να καταλάβεις καλύτερα τι είναι σημαντικό για σένα.
Πώς να κάνεις λίγο περισσότερο χώρο για… τίποτα
Δεν χρειάζεται φυσικά να πετάξεις το κινητό σου ή να αποφασίσεις ότι από αύριο θα ζεις χωρίς τεχνολογία.
Μπορείς απλώς να αρχίσεις να αφήνεις μικρά διαστήματα της ημέρας χωρίς να τα γεμίζεις αμέσως με περιεχόμενο.
Δοκίμασε, για παράδειγμα:
- να μείνεις για λίγα λεπτά χωρίς κινητό,
- να κάνεις μια μικρή βόλτα χωρίς ακουστικά,
- να παρατηρήσεις για λίγο την αναπνοή σου,
- να κοιτάξεις έξω από το παράθυρο χωρίς να κάνεις κάτι άλλο,
- ή απλώς να αφήσεις τις σκέψεις σου να πάνε όπου θέλουν.
Στην αρχή μπορεί να σου φαίνεται άβολο. Όσο όμως συνηθίζεις να μην καλύπτεις κάθε κενό με ένα νέο ερέθισμα, τόσο πιο εύκολο γίνεται να δεις τη βαρεμάρα διαφορετικά.
Γιατί ίσως η πλήξη να μην είναι πραγματικά «κενός χρόνος». Ίσως να είναι ακριβώς ο χώρος που χρειάζεται το μυαλό σου για να βρει ξανά τον ρυθμό του.
