Ο τρόπος που κινούνται τα χέρια και τα πόδια μας μπορεί να αποκαλύψει πολλά για τα συναισθήματά μας, όπως θυμό, φόβο ή λύπη, ακόμη κι όταν δεν λέμε λέξη. Σύμφωνα με νέα έρευνα, η κίνηση του σώματος, και πιο συγκεκριμένα η κίνηση των άκρων, μπορεί να φανερώσει την εσωτερική μας κατάσταση.
Επιστήμονες ζήτησαν από εθελοντές να παρακολουθήσουν βίντεο ανθρώπων που περπατούσαν και να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα που εξέφραζαν. Διαπίστωσαν ότι οι πιο έντονες κινήσεις των άκρων συνδέονται με επιθετικότητα, ενώ οι πιο περιορισμένες κινήσεις παραπέμπουν σε φόβο ή λύπη. Όταν οι ερευνητές ενίσχυσαν ή μείωσαν την ένταση των κινήσεων σε βίντεο, τα συναισθήματα έγιναν ακόμη πιο ευδιάκριτα, αποδεικνύοντας ότι η ένταση και ο συγχρονισμός της κίνησης του σώματος είναι βασικά στοιχεία που χρησιμοποιούμε, συχνά ασυνείδητα, για να κατανοήσουμε τη διάθεση των άλλων.
Η μελέτη αυτή, η οποία προσφέρει μια νέα διάσταση στο πώς εκτιμούμε γρήγορα τα συναισθήματα των άλλων, αναδεικνύει τη σημασία των κινήσεων του σώματος. Σύμφωνα με την Mina Wakabayashi από το Advanced Telecommunications Research Institute International στο Κιότο, το περπάτημα είναι μια από τις πιο φυσικές και συχνές κινήσεις του ανθρώπου, γεγονός που το καθιστά ιδανικό για να αποτυπώσει αλλαγές στη συναισθηματική μας κατάσταση. Όπως αναφέρει η ίδια, οι μεγαλύτερες κινήσεις των άκρων εκλαμβάνονται ως θυμός, ενώ οι πιο περιορισμένες συνδέονται με λύπη ή φόβο.
Για τη μελέτη, οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να θυμηθούν έντονες προσωπικές εμπειρίες, όπως θυμό, χαρά, φόβο ή λύπη, και στη συνέχεια να περπατήσουν με αυτές τις αναμνήσεις στο μυαλό τους. Οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικά ρούχα με ανακλαστικά σημάδια για να καταγραφούν οι κινήσεις τους χωρίς εκφράσεις προσώπου ή άλλες εμφανείς ενδείξεις. Στη συνέχεια, άλλοι εθελοντές παρακολούθησαν τα βίντεο και προσπάθησαν να μαντέψουν το συναίσθημα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μπορούσαν να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα με ακρίβεια, επιβεβαιώνοντας ότι η κίνηση του σώματος μπορεί να μεταδώσει σημαντικές πληροφορίες για την ψυχική κατάσταση ενός ατόμου.
Σε ένα δεύτερο πείραμα, οι ερευνητές τροποποίησαν βίντεο ανθρώπων με ουδέτερο περπάτημα, ενισχύοντας ή μειώνοντας την ένταση των κινήσεων. Οι πιο “ανοιχτές” κινήσεις εκλαμβάνονταν ως επιθετικές, ενώ οι “σφιχτές” κινήσεις θεωρούνταν σημάδια θλίψης ή φόβου.
Η ομάδα από το Κιότο εκτιμά ότι τα συναισθήματα επηρεάζουν ακόμη περισσότερες πτυχές της σωματικής κίνησης και σκοπεύει να ερευνήσει περαιτέρω πώς οι αλλαγές στη συναισθηματική κατάσταση αποτυπώνονται σε διάφορες κινήσεις του σώματος. Η Wakabayashi υπογραμμίζει ότι η ικανότητα να αναγνωρίζεις τα συναισθήματα των άλλων από τον τρόπο που κινούνται μπορεί να μας βοηθήσει να αντιδράσουμε πιο γρήγορα σε κοινωνικές καταστάσεις, χωρίς να χρειάζεται να μιλήσουμε.
Η εφαρμογή αυτής της έρευνας μπορεί να είναι πολλαπλή. Εάν οι επιστήμονες καταφέρουν να προβλέψουν αξιόπιστα τα συναισθήματα από τις κινήσεις του σώματος, αυτό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε συστήματα παρακολούθησης για την ανίχνευση ευάλωτων ή επικίνδυνων ατόμων, αλλά και σε “έξυπνες” φορητές συσκευές που παρακολουθούν την ψυχική κατάσταση. Μάλιστα, μια πρόσφατη μελέτη στο University of Texas at Dallas έδειξε ότι ένας αλγόριθμος μηχανικής μάθησης μπορεί να προβλέψει συναισθήματα, όπως θυμό, λύπη, χαρά και φόβο, από το περπάτημα, αν και με περιορισμένη ακρίβεια. Ωστόσο, όπως τονίζουν οι ερευνητές, το περπάτημα είναι δύσκολο να προσποιηθεί κανείς, σε αντίθεση με την έκφραση του προσώπου ή τον λόγο.
