Είτε φυσιολογική, φαρμακογενής είτε σχετίζεται με κάποια ιατρική πάθηση, η ξηροστομία μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Πέρα από την ενόχληση, μπορεί να διαταράξει την ομιλία, τη διατροφή και την στοματική υγεία. Εκτός από τους τακτικούς οδοντιατρικούς ελέγχους, μπορούν να συνιστώνται και μέτρα υγιεινής και διατροφής, καθώς και τοπικά λιπαντικά με τη μορφή τζελ ή παστίλιων.
Η αίσθηση ξηροστομίας συνδέεται με την έλλειψη σάλιου, η προέλευση της οποίας είναι πολύ ποικίλη: φυσιολογική στους ηλικιωμένους , μερικές φορές φαρμακογενής (ιδιαίτερα αντιχολινεργικά φάρμακα, ακτινοθεραπεία), παθολογική (σύνδρομο Sjögren, πολυαρθρίτιδα…), ευνοούμενη από το κάπνισμα, τον διαβήτη, την αφυδάτωση, το άνοιγμα του στόματος κατά τη διάρκεια του ύπνου…
Εκτός από την ενόχληση, η ξηροστομία μπορεί να έχει επιπτώσεις στην στοματική υγεία (αυξημένος κίνδυνος τερηδόνας), στη διατροφή (δυσκολία στη μάσηση και την κατάποση, δυσγευσία) και στην ομιλία.
Η θεραπεία στοχεύει πρώτα, εάν είναι δυνατόν, στην εξάλειψη της υποκείμενης αιτίας. Εκτός από τις αλλαγές στον τρόπο ζωής και τη διατροφή, μπορεί να συνιστώνται τοπικές ενυδατικές/λιπαντικές ουσίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φάρμακα που διεγείρουν τη σιελόρροια ή υποκατάστατα σάλιου. Οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι, ιδανικά δύο φορές το χρόνο εάν η ξηρότητα είναι χρόνια, είναι απαραίτητοι.
Τοπικές ενυδατικές και λιπαντικές κρέμες
Τα στοματικά τζελ και σπρέι προσφέρουν άμεση, αν και περιορισμένη, ανακούφιση. Περιέχουν υγραντικά και πηκτωματικούς παράγοντες (γλυκερόλη, μεθυλοκυτταρίνη, ποβιδόνη, ξανθάνη, υαλουρονικό οξύ, φυτικά έλαια, κ.λπ.) που καταπραΰνουν, λιπαίνοντας τον βλεννογόνο και σχηματίζοντας μια προστατευτική μεμβράνη που περιορίζει την απώλεια νερού. Ορισμένα προϊόντα περιέχουν επίσης συστατικά ευεργετικά για την στοματική υγεία (φθόριο, ξυλιτόλη.
Χρήση :αρκετές φορές την ημέρα και πριν τον ύπνο. Εφαρμόστε ή ψεκάστε σε κάθε μάγουλο ή ακόμα και στη γλώσσα και στη συνέχεια απλώστε ομοιόμορφα με τη γλώσσα στο στόμα. Ορισμένα προϊόντα είναι μόνο για ενήλικες, ενώ άλλα είναι κατάλληλα για παιδιά γενικά από 6 ετών.
Στοματική υγιεινή
Το προσεκτικό βούρτσισμα είναι απαραίτητο λόγω του αυξημένου κινδύνου εμφάνισης τερηδόνας: συνιστάται να βουρτσίζετε τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με μια μαλακή οδοντόβουρτσα και οδοντόκρεμα με φθόριο, μαζί με χρήση οδοντικού νήματος ή μεσοδόντιων βουρτσών. Ένα στοματικό διάλυμα μπορεί να συμπληρώσει την ρουτίνα , αρκεί να μην περιέχει αλκοόλ (καθώς το αλκοόλ στεγνώνει).
Ορισμένες οδοντόκρεμες και στοματικά διαλύματα στοχεύουν ειδικά στην ξηροστομία. Πλούσιες σε φθόριο και απαλές, χωρίς ερεθιστικές επιφανειοδραστικές ουσίες, είναι εμπλουτισμένες με υγραντικά ή/και καταπραϋντικά μέσα (υαλουρονικό οξύ, βεταΐνη, αλόη βέρα, βισαβολόλη, προβιταμίνη Β5, εκχύλισμα τζίντζερ, κ.λπ.), ξυλιτόλη, λυσοζύμη (που υπάρχει φυσικά στο σάλιο) και άλλα.
Ξηροστομία: ποια μέτρα υγιεινής και διατροφής πρέπει να λαμβάνονται;
- Πίνετε συχνά αλλά σε μικρές ποσότητες καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, με τα γεύματα και, αν χρειάζεται, κατά τη διάρκεια της νύχτας. Προτιμήστε μη ανθρακούχο νερό ή άγλυκα αφεψήματα βοτάνων. Αποφύγετε τα ζαχαρούχα και όξινα ποτά, όπως τα αναψυκτικά ή τους χυμούς φρούτων, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο τερηδόνας και απομετάλλωσης των δοντιών.
- Εναλλακτικά, ή επιπλέον, ξεπλένετε το στόμα σας τακτικά, ρουφώντας καραμέλες ή μασώντας τσίχλα χωρίς ζάχαρη για να διεγείρετε την σιελόρροια.
- Μασήστε καλά πριν την κατάποση και επιλέξτε μαλακές, πλούσιες σε νερό τροφές (λαχανικά, φρούτα κ.λπ.). Αποφύγετε τις ξηρές, αλμυρές τροφές —το αλάτι αφυδατώνει και ερεθίζει— όπως τα τηγανητά τσιπς και τα αλατισμένα κράκερ.
- Αποφύγετε τον καπνό, το αλκοόλ και την καφεΐνη, τα οποία είναι παράγοντες που προάγουν την ξηροστομία.
- Υγράνετε τον αέρα στο σπίτι σας, ειδικά στην κρεβατοκάμαρα, εάν αισθάνεστε αυξημένη αίσθηση όταν ξυπνάτε.
