Βλέπετε λίγο αίμα στον νιπτήρα όταν βουρτσίζετε τα δόντια σας και σκέφτεστε ότι ίσως πιέσατε πολύ την οδοντόβουρτσα; Μπορεί να συμβαίνει, όμως η απάντηση στο «γιατί ματώνουν τα ούλα» συνήθως δεν είναι τόσο αθώα όσο ένα έντονο βούρτσισμα. Η αιμορραγία των ούλων είναι συχνά το πρώτο, ορατό σημάδι ότι υπάρχει φλεγμονή και χρειάζεται περισσότερη φροντίδα – όχι να αποφεύγετε το βούρτσισμα από φόβο.
Γιατί ματώνουν τα ούλα πιο συχνά
Η πιο συνηθισμένη αιτία είναι η ουλίτιδα. Πρόκειται για φλεγμονή των ούλων που ξεκινά όταν συσσωρεύεται οδοντική πλάκα γύρω από τα δόντια και, ιδιαίτερα, στη γραμμή των ούλων. Η πλάκα είναι ένα κολλώδες στρώμα μικροβίων που δημιουργείται καθημερινά. Αν δεν απομακρύνεται αποτελεσματικά με βούρτσισμα και καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια, ερεθίζει τα ούλα.
Τα ούλα τότε μπορεί να φαίνονται πιο κόκκινα, πρησμένα ή ευαίσθητα και να αιμορραγούν στο βούρτσισμα ή όταν δαγκώνετε ένα σκληρό τρόφιμο. Η ουλίτιδα δεν προκαλεί πάντα πόνο. Γι’ αυτό αρκετοί άνθρωποι την αφήνουν χωρίς αντιμετώπιση μέχρι να παρατηρήσουν αίμα, κακοσμία ή υποχώρηση των ούλων.
Όταν η φλεγμονή παραμένει για καιρό, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα. Σε αυτή την περίπτωση, επηρεάζονται βαθύτεροι ιστοί που στηρίζουν τα δόντια. Δεν σημαίνει ότι κάθε αιμορραγία οδηγεί εκεί, αλλά είναι ένας καλός λόγος να μην αγνοείτε ένα σύμπτωμα που επαναλαμβάνεται.
Το βούρτσισμα που τραυματίζει
Μια πολύ σκληρή οδοντόβουρτσα, η υπερβολική πίεση ή οι απότομες οριζόντιες κινήσεις μπορούν όντως να ερεθίσουν τα ούλα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί αν χρησιμοποιείτε πρώτη φορά μεσοδόντια βουρτσάκια ή νήμα και η περιοχή είναι ήδη φλεγμονώδης.
Ωστόσο, το αίμα δεν είναι ένδειξη ότι πρέπει να σταματήσετε τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια. Με τη σωστή τεχνική και λίγες ημέρες σταθερής φροντίδας, η ήπια αιμορραγία που σχετίζεται με ουλίτιδα συνήθως μειώνεται. Αν επιμένει, ο οδοντίατρος χρειάζεται να ελέγξει την αιτία και να προτείνει τον κατάλληλο τρόπο καθαρισμού για εσάς.
Τρυγία, στραβά δόντια και παλιές αποκαταστάσεις
Όταν η πλάκα σκληραίνει, μετατρέπεται σε τρυγία ή πέτρα. Αυτή δεν απομακρύνεται στο σπίτι με το βούρτσισμα και δημιουργεί μια τραχιά επιφάνεια όπου συγκρατούνται ευκολότερα νέα μικρόβια. Ο επαγγελματικός καθαρισμός είναι απαραίτητος για την αφαίρεσή της.
Στραβά ή πολύ συνωστισμένα δόντια, σιδεράκια, μασελάκια, στεφάνες και σφραγίσματα με σημεία που δεν εφαρμόζουν ιδανικά μπορούν να δυσκολεύουν την καθημερινή υγιεινή. Δεν σημαίνει ότι κάτι έχει γίνει λάθος, αλλά ότι ίσως χρειάζεστε πιο εξατομικευμένα εργαλεία και οδηγίες.
Άλλες αιτίες που αξίζει να γνωρίζετε
Οι ορμονικές μεταβολές μπορεί να κάνουν τα ούλα πιο ευαίσθητα στην πλάκα. Αυτό είναι συχνό στην εγκυμοσύνη, σε ορισμένες φάσεις του κύκλου ή στην εμμηνόπαυση. Στην εγκυμοσύνη ειδικά, η αιμορραγία των ούλων δεν πρέπει να θεωρείται αναπόφευκτο μέρος της περιόδου. Η προληπτική επίσκεψη στον οδοντίατρο και η καλή υγιεινή του στόματος είναι χρήσιμες για τη μέλλουσα μητέρα.
Το κάπνισμα επηρεάζει επίσης την υγεία των ούλων. Μερικές φορές μπορεί να «κρύβει» την αιμορραγία επειδή μειώνει τη ροή του αίματος στους ιστούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα ούλα είναι υγιή. Η διακοπή του καπνίσματος ωφελεί και το στόμα, πέρα από την καρδιά και τους πνεύμονες.
Ορισμένα φάρμακα, όπως τα αντιπηκτικά ή τα αντιαιμοπεταλιακά, μπορεί να κάνουν την αιμορραγία πιο εύκολη ή πιο έντονη. Κάποια άλλα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση των ούλων. Αν παίρνετε αγωγή, ενημερώστε τον οδοντίατρο και τον γιατρό σας, αλλά μην αλλάζετε και μην διακόπτετε φάρμακο μόνοι σας εξαιτίας της αιμορραγίας.
Πιο σπάνια, η συχνή αιμορραγία μπορεί να συνδέεται με διατροφικές ελλείψεις, προβλήματα στην πήξη του αίματος ή άλλες παθήσεις. Αν συνυπάρχουν εύκολοι μώλωπες, αιμορραγίες από τη μύτη, έντονη κόπωση, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αιμορραγία σε άλλα σημεία, χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό.
Τι να κάνετε στο σπίτι από σήμερα
Το βασικό είναι να συνεχίσετε τη στοματική υγιεινή με πιο ήπια και προσεκτική τεχνική. Επιλέξτε οδοντόβουρτσα με μαλακές τρίχες και βουρτσίστε δύο φορές την ημέρα για περίπου δύο λεπτά. Κρατήστε την οδοντόβουρτσα με μικρή κλίση προς τη γραμμή των ούλων και κάντε μικρές, απαλές κινήσεις, χωρίς να «τρίβετε» με δύναμη.
Καθαρίστε καθημερινά ανάμεσα στα δόντια με νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τα κενά ανάμεσα στα δόντια, από το αν έχετε σιδεράκια ή εμφυτεύματα και από τη γενικότερη κατάσταση των ούλων. Ένα μεσοδόντιο βουρτσάκι που είναι πολύ μεγάλο μπορεί να τραυματίσει, ενώ ένα πολύ μικρό ίσως δεν καθαρίζει επαρκώς.
Μια οδοντόκρεμα με φθόριο καλύπτει τις καθημερινές ανάγκες των περισσότερων ανθρώπων. Στοματικά διαλύματα με ειδικά αντισηπτικά συστατικά μπορεί να συστηθούν για συγκεκριμένο διάστημα, αλλά δεν αντικαθιστούν το βούρτσισμα, το νήμα και τον επαγγελματικό καθαρισμό. Η παρατεταμένη, αυθαίρετη χρήση ορισμένων διαλυμάτων μπορεί να προκαλέσει λεκέδες στα δόντια ή αλλαγή στη γεύση.
Αν η αιμορραγία εμφανίστηκε αφού ξεκινήσατε πιο συστηματικό καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια, δώστε προσοχή στην τεχνική και παρατηρήστε την πορεία της για λίγες ημέρες. Αντίθετα, αν υπάρχει ορατό πρήξιμο, πόνος, πύον, έντονη κακοσμία ή κινητικότητα δοντιού, μην περιμένετε να «στρώσει» από μόνο του.
Πότε χρειάζεται οδοντίατρος
Ένα περιστασιακό, πολύ μικρό τραύμα μπορεί να συμβεί. Η αιμορραγία που επανέρχεται όμως δεν είναι κάτι που χρειάζεται να συνηθίσετε. Κλείστε ραντεβού με οδοντίατρο αν ματώνουν τα ούλα συχνά για περισσότερο από μία με δύο εβδομάδες, αν το αίμα εμφανίζεται χωρίς βούρτσισμα ή αν έχετε πρήξιμο και ευαισθησία.
Ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν έχει περάσει καιρός από τον τελευταίο καθαρισμό. Ο οδοντίατρος θα αξιολογήσει την κατάσταση των ούλων, θα εντοπίσει περιοχές όπου συσσωρεύεται τρυγία και θα σας δείξει πώς να καθαρίζετε αποτελεσματικά τα σημεία που σας δυσκολεύουν. Αν χρειάζεται, μπορεί να σας παραπέμψει σε περιοδοντολόγο.
Ζητήστε άμεση αξιολόγηση όταν η αιμορραγία είναι έντονη ή δεν σταματά με ήπια πίεση με καθαρή γάζα, όταν υπάρχει τραυματισμός στο στόμα ή όταν συνοδεύεται από τα γενικότερα συμπτώματα που αναφέρθηκαν παραπάνω. Για παιδιά, το αίμα στο βούρτσισμα αξίζει επίσης συζήτηση με παιδοδοντίατρο, ειδικά αν υπάρχει πόνος, πρησμένα ούλα ή δυσκολία στο φαγητό.
Η φροντίδα των ούλων δεν χρειάζεται υπερβολές ούτε περίπλοκες ρουτίνες. Λίγα λεπτά καθημερινής, σωστής υγιεινής και οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι μπορούν να κάνουν τη διαφορά, ώστε το χαμόγελό σας να παραμένει άνετο, καθαρό και υγιές.
