Οι περισσότεροι συνδέουμε το βάρος μιας γυναίκας με την περίοδο της εγκυμοσύνης, όταν είναι φυσιολογικό να αυξάνονται τα κιλά. Ωστόσο, λιγότερο γνωστό είναι ότι το σωματικό βάρος μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο και πριν από τη σύλληψη, επηρεάζοντας άμεσα τη γονιμότητα.
Πράγματι, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι αρκετά προβλήματα υπογονιμότητας σχετίζονται με μη φυσιολογικό βάρος, είτε αυτό είναι χαμηλότερο είτε υψηλότερο από το ιδανικό. Τόσο το χαμηλό βάρος όσο και η παχυσαρκία μπορούν να διαταράξουν την ορμονική ισορροπία και να μειώσουν τις πιθανότητες σύλληψης.
Γονιμότητα και βάρος: Πώς συνδέονται;
Οι γυναίκες με μη φυσιολογικό βάρος ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για διαταραχές του εμμηνορροϊκού κύκλου, καθώς δεν διαθέτουν το απαραίτητο ποσοστό σωματικού λίπους που απαιτείται για τη φυσιολογική ωορρηξία και αναπαραγωγή.
Οι τρεις βασικές κατηγορίες γυναικών που εμφανίζουν συχνότερα προβλήματα γονιμότητας είναι:
- Γυναίκες με νευρική ανορεξία
- Λιποβαρείς γυναίκες
- Παχύσαρκες γυναίκες
Ακολουθεί ανάλυση των μηχανισμών που επηρεάζουν τη γονιμότητα σε κάθε περίπτωση.
Γονιμότητα και βάρος: Τι συμβαίνει στην περίπτωση ανορεξίας
Πολλές γυναίκες με ανορεξία εμφανίζουν παρατεταμένη αμηνόρροια, λόγω της υπερβολικής απώλειας βάρους και σωματικού λίπους. Συνήθως το βάρος τους είναι έως και 30% χαμηλότερο από το φυσιολογικό.
Όταν το ποσοστό λίπους πέσει κάτω από τα απαραίτητα επίπεδα, ο οργανισμός αδυνατεί να παράγει τις ορμόνες που απαιτούνται για την ωρίμανση των ωαρίων. Ουσιαστικά, το σώμα «μπαίνει σε κατάσταση επιβίωσης» και αναστέλλει τη γονιμότητα.
Ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο κύκλος επανέρχεται με την αύξηση του βάρους. Περίπου 80% των γυναικών που ανακτούν φυσιολογικό βάρος μπορούν να συλλάβουν.
Χαμηλό βάρος και υπογονιμότητα
Η υπογονιμότητα δεν αφορά μόνο τις ανορεκτικές γυναίκες. Μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες με χαμηλό βάρος, ακόμη και αν βρίσκονται μόλις 10% κάτω από το ιδανικό βάρος.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόβλημα σχετίζεται συνήθως με δυσλειτουργία των ωοθηκών και ασταθή εμμηνορροϊκό κύκλο. Η ανάκτηση του φυσιολογικού βάρους αποκαθιστά τη γονιμότητα σε πολύ μεγάλο ποσοστό.
Παχυσαρκία και γονιμότητα
Η παχυσαρκία έχει ισχυρή συσχέτιση με τη μειωμένη γονιμότητα και τις διαταραχές του κύκλου. Μελέτες δείχνουν ότι η παχυσαρκία από την πρώιμη εφηβεία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γονιμότητα στη μετέπειτα ζωή.
Επιπλέον, η παχυσαρκία συνδέεται με ορμονικές διαταραχές, όπως η αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων, η οποία επηρεάζει τη φυσιολογική λειτουργία των ωοθηκών.
Η απώλεια βάρους, ιδιαίτερα του κοιλιακού λίπους, φαίνεται να αποτελεί βασικό βήμα για τη βελτίωση της γονιμότητας και την αποκατάσταση της ωορρηξίας.
Το σωματικό βάρος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη γυναικεία γονιμότητα. Η διατήρηση ενός υγιούς και ισορροπημένου βάρους μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες σύλληψης και να μειώσει τον κίνδυνο υπογονιμότητας.
