Αν το πρόσωπό σας δείχνει πιο χλωμό από το συνηθισμένο, το δέρμα σας έχει χάσει τη λάμψη του και οι μαύροι κύκλοι επιμένουν ακόμη και μετά από έναν καλό ύπνο, τα social media έχουν ήδη έτοιμη μια νέα «διάγνωση»: ferritin face.
Ο όρος έχει εξαπλωθεί το τελευταίο διάστημα σε TikTok και άλλες πλατφόρμες, όπου χρήστες συνδέουν μια κουρασμένη και «ξεθωριασμένη» όψη με χαμηλά επίπεδα φερριτίνης και, κατά συνέπεια, με έλλειψη σιδήρου.
Μόνο που υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια: το “ferritin face” δεν αποτελεί ιατρικό όρο και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα διαγνωστικά κριτήρια που να το ορίζουν. Οι αλλαγές στην εμφάνιση μπορεί πράγματι να συνοδεύουν μια έλλειψη σιδήρου, αλλά δεν αρκούν για να δείξουν ότι κάποιος έχει χαμηλή φερριτίνη.
Τι είναι στην πραγματικότητα η φερριτίνη
Η φερριτίνη είναι μια πρωτεΐνη που αποθηκεύει σίδηρο στον οργανισμό και η μέτρησή της χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των αποθεμάτων σιδήρου.
Τα χαμηλά επίπεδά της μπορεί να αποτελούν ένδειξη σιδηροπενίας. Μάλιστα, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει χαμηλά αποθέματα σιδήρου χωρίς να έχει ακόμη αναπτύξει αναιμία, γεγονός που εξηγεί γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις η γενική αίματος μπορεί να μην αποτυπώνει ολόκληρη την εικόνα.
Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να συνδέεται με κόπωση, αδυναμία, δυσκολία στη συγκέντρωση, ζάλη, πονοκεφάλους, δύσπνοια κατά την άσκηση ή αίσθημα παλμών. Μπορεί επίσης να παρατηρηθούν αλλαγές στα μαλλιά και στα νύχια.
Και τι σχέση έχει το πρόσωπο;
Όταν η έλλειψη σιδήρου εξελιχθεί σε αναιμία, η ωχρότητα του δέρματος μπορεί να γίνει περισσότερο εμφανής. Ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι χαμηλά επίπεδα σιδήρου μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να συνοδεύονται από ξηρότερο δέρμα, σκασίματα στις άκρες των χειλιών ή μεγαλύτερη ορατότητα των κύκλων κάτω από τα μάτια.
Αυτό, όμως, απέχει πολύ από το να σημαίνει ότι οι μαύροι κύκλοι ή μια χλωμή επιδερμίδα αποδεικνύουν χαμηλή φερριτίνη.
Η όψη του δέρματος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: την έλλειψη ύπνου, τη γενετική προδιάθεση, την αφυδάτωση, το στρες, αλλά και άλλες παθήσεις. Για τον λόγο αυτό οι γιατροί προειδοποιούν ότι η αυτοδιάγνωση με βάση ένα βίντεο στο TikTok μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Γιατί δεν πρέπει να παίρνουμε σίδηρο μόνοι μας
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη παγίδα του trend. Η υποψία χαμηλής φερριτίνης δεν αποτελεί λόγο για να ξεκινήσει κάποιος μόνος του συμπληρώματα σιδήρου – και ακόμη περισσότερο για να αναζητήσει ενδοφλέβια χορήγηση σιδήρου.
Η διάγνωση γίνεται με αιματολογικές εξετάσεις και, εάν επιβεβαιωθεί έλλειψη, χρειάζεται να διερευνηθεί και η αιτία της.
Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, για παράδειγμα, η έντονη έμμηνος ρύση αποτελεί συχνό παράγοντα. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει ανεπαρκής πρόσληψη σιδήρου από τη διατροφή, δυσκολία απορρόφησής του –όπως σε ορισμένα γαστρεντερικά νοσήματα– ή απώλεια αίματος που χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.
Η ανεξέλεγκτη λήψη σιδήρου δεν είναι αθώα: μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, ενώ η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Η θεραπεία –διατροφικές αλλαγές, συμπληρώματα ή, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ενδοφλέβιος σίδηρος– εξαρτάται από την αιτία και τη βαρύτητα της έλλειψης.
Το χρήσιμο μήνυμα πίσω από ένα ακόμη viral trend
Το «ferritin face» μπορεί να μην αποτελεί πραγματική διάγνωση, ωστόσο φέρνει στο προσκήνιο ένα υπαρκτό ζήτημα: η έλλειψη σιδήρου μπορεί να περάσει απαρατήρητη για μεγάλο διάστημα, καθώς τα συμπτώματά της συχνά εμφανίζονται σταδιακά και αποδίδονται στην κούραση ή στο στρες.
Αν, λοιπόν, η αλλαγή στην εμφάνιση συνοδεύεται από επίμονη κόπωση, δύσπνοια, ζάλη, αίσθημα παλμών, πονοκεφάλους ή δυσκολία συγκέντρωσης, η λύση δεν βρίσκεται στα βίντεο του TikTok ούτε σε ένα συμπλήρωμα από το διαδίκτυο.
Βρίσκεται σε μια ιατρική αξιολόγηση και, όταν υπάρχει ένδειξη, σε μια απλή αιματολογική εξέταση.
Γιατί το πρόσωπο μπορεί να μας κάνει να αναρωτηθούμε αν κάτι έχει αλλάξει στον οργανισμό μας. Δεν μπορεί όμως να μας πει ποια είναι η διάγνωση.
