Τα μηνύματα τύπου «new year, new me» είναι παντού αυτήν την εποχή. Διαφημίσεις για γυμναστήρια και δίαιτες γεμίζουν τα social media, ενώ στις πρώτες συζητήσεις μετά τις γιορτές όλοι μιλούν για το τι θα κόψουν, τι θα ξεκινήσουν ή τι «θα κάνουν επιτέλους σωστά» από τον Ιανουάριο.
Κι όμως, οι περισσότερες αποφάσεις για τη νέα χρονιά δεν κρατούν. Πολλοί τις εγκαταλείπουν ήδη μέχρι τα μέσα Ιανουαρίου. Σύμφωνα όμως με ειδικούς, αυτό δεν είναι αναπόφευκτο. Με μερικές αλλαγές στον τρόπο που θέτουμε στόχους, οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται σημαντικά.
1. Πάρε ρεαλιστικές αποφάσεις
Αποφάσεις όπως «θα χάσω βάρος», «θα αλλάξω καριέρα» ή «θα μετακομίσω» ακούγονται φιλόδοξες, αλλά συχνά δεν είναι εφαρμόσιμα σχέδια. Είναι, όπως λέει στο BBC η δρ Κλερ Κέι, πρώην γενική ιατρός και coach αυτοπεποίθησης, «δηλώσεις πίεσης».
Οι αποφάσεις αποτυγχάνουν όταν είναι ασαφείς, υπερβολικά γενικές ή μη ρεαλιστικές. Η ίδια προτείνει να ξεκινάμε αλλιώς: να καταγράψουμε τι λειτουργεί ήδη στη ζωή μας, τι μας εξαντλεί και πού λειτουργούμε στον «αυτόματο».
Αντί για «να χάσω βάρος», μια πιο βιώσιμη διατύπωση είναι: «Θέλω να νιώθω περισσότερη ενέργεια και άνεση στο σώμα μου και να καταλάβω τι με βοηθά να το πετυχαίνω». Και αντί για «να αλλάξω καριέρα»: «Θέλω να διερευνήσω ποια δουλειά μου δίνει νόημα και να κάνω ένα μικρό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση».
2. Απόφυγε αυτές τις δύο λέξεις
Οι λέξεις «πάντα» και «ποτέ» είναι από τους μεγαλύτερους εχθρούς των αποφάσεων, προειδοποιεί η ψυχολόγος Κίμπερλι Γουίλσον. Δημιουργούν μια λογική «όλα ή τίποτα» που είναι σχεδόν αδύνατο να διατηρηθεί.
Υποσχέσεις όπως «θα πηγαίνω πάντα για τρέξιμο την Τετάρτη» ή «δεν θα ξαναπιώ ποτέ αλκοόλ» μας προετοιμάζουν για αποτυχία. Ένα μικρό πισωγύρισμα συχνά οδηγεί στο συμπέρασμα ότι «αφού χάλασε μια μέρα, δεν έχει νόημα να συνεχίσω».
Οι ειδικοί προτείνουν πιο ευέλικτη γλώσσα: «θέλω να πειραματιστώ με», «θέλω να δημιουργήσω περισσότερο χώρο για», «μαθαίνω τι λειτουργεί για μένα όταν…».
3. Ετοίμασε plan b
Ένα χαμένο τρέξιμο, ένα delivery, ένα ξενύχτι και ξαφνικά νιώθεις ότι όλη η προσπάθεια πήγε χαμένη. Αυτό συμβαίνει γιατί, όπως λέει η Γουίλσον, «οι άνθρωποι κάνουν σχέδια για την καλύτερη εκδοχή του εαυτού τους».
Το να υποτροπιάσεις δεν σημαίνει ότι αποτυγχάνεις. Είναι μέρος της διαδικασίας. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η τελειότητα, αλλά η συνέπεια. Αντί για αυτοκριτική, οι ειδικοί προτείνουν περιέργεια: τι συνέβη; τι μπορώ να κάνω διαφορετικά την επόμενη φορά;
Κάθε μέρα μπορεί να λειτουργήσει ως επανεκκίνηση, χωρίς να χρειάζεται να περιμένεις την επόμενη εβδομάδα ή τον επόμενο μήνα.
4. Ενσωμάτωσε τις συνήθειες
Μια πρακτική τεχνική είναι το λεγόμενο habit stacking: συνδέεις μια νέα συνήθεια με κάτι που ήδη κάνεις καθημερινά. Για παράδειγμα: μετά το βούρτσισμα των δοντιών λίγες κάμψεις, μετά τον καφέ λίγα λεπτά γραψίματος, και ούτω καθεξής.
Έτσι, δεν προσθέτεις κάτι καινούργιο στη μέρα σου· το ενσωματώνεις σε αυτό που ήδη υπάρχει. Το ίδιο ισχύει και για το περιβάλλον: αν θέλεις να διαβάζεις πριν κοιμηθείς, άφησε το βιβλίο στο μαξιλάρι.
5. Απόλαυσέ το
Οι αποφάσεις έχουν περισσότερες πιθανότητες να κρατήσουν όταν συνδέονται με κάτι ευχάριστο. Αν ο στόχος είναι η αποταμίευση, για παράδειγμα, ένα συγκεκριμένο και θετικό κίνητρο –ένα ταξίδι ή ένα αίσθημα ασφάλειας– είναι πιο αποτελεσματικό από τη στέρηση.
Οι ειδικοί συμφωνούν: λιγότεροι στόχοι, πιο ξεκάθαροι και πιο ανθρώπινοι. Γιατί οι αποφάσεις που αντέχουν δεν βασίζονται στην πίεση, αλλά στη βιωσιμότητα.
