Μπορεί να έχετε δει ανθρώπους στο αεροδρόμιο να περπατούν προς την πύλη κρατώντας ένα μαξιλάρι κάτω από το χέρι τους. Ή μπορεί να είστε κι εσείς από εκείνους που έχουν δεθεί με ένα συγκεκριμένο μαξιλάρι, επειδή είναι αρκετά μαλακό ώστε να προσφέρει άνεση, αλλά και αρκετά σταθερό ώστε να μην έχει μετατραπεί σε μια άμορφη μάζα μέχρι το πρωί.
Ο δρ. Chris McCarthy, φυσικοθεραπευτής και αναπληρωτής καθηγητής στη Manchester School of Physiotherapy επισημαίνει στο BBC ότι δεν πρόκειται για υπερβολή. Ως ειδικός στη φυσικοθεραπεία γνωρίζει πως το λάθος μαξιλάρι μπορεί να προκαλέσει πόνο στον αυχένα και να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου.
Ο ίδιος δεν ταξιδεύει με το μαξιλάρι του, αλλά όταν φτάνει σε ένα ξενοδοχείο συχνά πειραματίζεται με τα διαθέσιμα μαξιλάρια, χρησιμοποιώντας ένα απλό κόλπο για να προσαρμόσει ακόμη και ένα μέτριο μαξιλάρι στις ανάγκες του.
Πρώτα απ’ όλα: Πως κοιμάστε;
Σύμφωνα με τον ειδικό, η επιλογή του σωστού μαξιλαριού εξαρτάται κυρίως από τη στάση στην οποία κοιμάστε.
Οι περισσότεροι άνθρωποι ανήκουν σε μία από τρεις κατηγορίες:
- κοιμούνται στο πλάι,
- κοιμούνται ανάσκελα,
- κοιμούνται μπρούμυτα.
Ο McCarthy δεν συνιστά τον ύπνο μπρούμυτα, καθώς ο αυχένας παραμένει στραμμένος προς μία κατεύθυνση για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Αναπόφευκτα κάποιος μυς ή σύνδεσμος θα τεντωθεί και μπορεί να ερεθιστεί», εξηγεί, σημειώνοντας ότι στη φυσικοθεραπεία υπάρχει ευρεία συμφωνία πως η συγκεκριμένη στάση δεν βοηθά όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα στη σπονδυλική στήλη.
Αν κοιμάστε ανάσκελα
Για όσους κοιμούνται ανάσκελα, σημαντικό ρόλο παίζει η φυσική καμπύλη του αυχένα.
Καθώς μεγαλώνουμε, σε πολλούς ανθρώπους η κάμψη στο πάνω μέρος της σπονδυλικής στήλης αυξάνεται. Όσο μεγαλύτερη είναι αυτή η καμπύλη, τόσο πιθανότερο είναι να χρειάζεται ένα πιο ψηλό μαξιλάρι.
Αντίθετα, όσοι έχουν πιο επίπεδη στάση σώματος μπορεί να χρειάζονται πιο λεπτό μαξιλάρι.
Αν κοιμάστε στο πλάι
Στους πλαϊνούς ύπνους, το βασικό στοιχείο είναι το πλάτος των ώμων.
Σε γενικές γραμμές, όσο πιο φαρδιοί είναι οι ώμοι τόσο πιο ψηλό μαξιλάρι χρειάζεται κάποιος, ώστε ο αυχένας να παραμένει σε ευθεία θέση.
Ωστόσο, υπάρχει ακόμη ένας παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη: το στρώμα.
Το στρώμα επηρεάζει το ύψος του μαξιλαριού
Το πόσο βυθίζεται το σώμα στο στρώμα αλλάζει σημαντικά το ύψος που χρειάζεται το μαξιλάρι.
Σε ένα πιο σκληρό στρώμα, οι ώμοι δεν βυθίζονται πολύ, επομένως ένας άνθρωπος με φαρδείς ώμους πιθανότατα θα χρειαστεί πιο ψηλό μαξιλάρι.
Αντίθετα, σε ένα πιο μαλακό στρώμα, ο ώμος βυθίζεται περισσότερο και μπορεί να απαιτείται χαμηλότερο μαξιλάρι.
Για όσους κοιμούνται ανάσκελα το ζήτημα είναι μικρότερο, καθώς το σώμα δεν βυθίζεται με τον ίδιο τρόπο.
Αν το μαξιλάρι σας φαίνεται πολύ επίπεδο, ο McCarthy προτείνει ένα απλό τεστ: τοποθετήστε από κάτω μια διπλωμένη πετσέτα και αλλάξτε τον αριθμό των διπλώσεων μέχρι να βρείτε το ύψος που σας προσφέρει καλύτερη στήριξη. Στη συνέχεια μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτή τη μέτρηση ως οδηγό όταν αγοράσετε νέο μαξιλάρι.
Είναι καλύτερα τα εργονομικά μαξιλάρια;
Πολλά μαξιλάρια διαφημίζονται ως «ανατομικά», «εργονομικά» ή «ορθοπεδικά», όμως ο ειδικός σημειώνει ότι τα επιστημονικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρα.
Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι ένα μαξιλάρι με ελαφρώς πιο ψηλό μπροστινό μέρος, το οποίο στηρίζει την περιοχή του αυχένα, μπορεί να βοηθήσει όσους κοιμούνται στο πλάι.
Μπορείτε να δοκιμάσετε αυτή την επιλογή τοποθετώντας μια τυλιγμένη πετσέτα κάτω από το μπροστινό μέρος του μαξιλαριού.
Για όσους κοιμούνται στο πλάι, ο στόχος είναι η σπονδυλική στήλη να παραμένει ευθεία.
Ορισμένα μαξιλάρια για όσους κοιμούνται ανάσκελα έχουν ειδικό σχεδιασμό με εσοχή στο κέντρο και πιο ψηλά πλαϊνά σημεία. Ο McCarthy αναφέρει ότι πράγματι μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή θέση του σώματος, ωστόσο κάποιοι ασθενείς του τα βρίσκουν «περιοριστικά» ή άβολα.
Επίσης, άνθρωποι με μεγαλύτερο και βαρύτερο κεφάλι πιθανότατα χρειάζονται πιο σταθερό και παχύτερο μαξιλάρι.
Πούπουλο ή αφρώδες υλικό;
Τα μαξιλάρια από πούπουλο και φτερό μπορούν να είναι πιο δροσερά τις ζεστές νύχτες, καθώς βοηθούν στην απομάκρυνση της θερμότητας από το κεφάλι.
Ωστόσο, έχουν ένα μειονέκτημα: αλλάζουν εύκολα σχήμα κατά τη διάρκεια της νύχτας, ιδιαίτερα σε όσους κινούνται πολύ στον ύπνο τους.
Έτσι, ένα μαξιλάρι που ξεκίνησε ως επίπεδη και υποστηρικτική επιφάνεια μπορεί το πρωί να έχει μετατραπεί σε «σφήνα», αφήνοντας τον αυχένα σε λάθος θέση.
Τα υλικά όπως οι ίνες hollow fibre και microfibre διατηρούν καλύτερα το σχήμα τους, αν και συνήθως δεν απομακρύνουν τη θερμότητα τόσο αποτελεσματικά.
Υπάρχουν επίσης μαξιλάρια με πιο σκληρό υλικό στο κάτω μέρος, ώστε να διατηρούν καλύτερη σταθερότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Ο ίδιος ο McCarthy χρησιμοποιεί ένα αφρώδες μαξιλάρι με ειδικά ανοίγματα εξαερισμού, το οποίο αγόρασε πριν από περίπου πέντε χρόνια. Ως άνθρωπος που κοιμάται στο πλάι, προσαρμόζει το ύψος του χρησιμοποιώντας μια διπλωμένη πετσέτα από κάτω.
Δεν υπάρχει ένα μαξιλάρι που ταιριάζει σε όλους
Ο ειδικός υπογραμμίζει ότι η επιλογή μαξιλαριού είναι ιδιαίτερα προσωπική υπόθεση.
«Δεν υπάρχει ένα σχέδιο που να είναι τέλειο για όλους ή για κάθε στάση ύπνου», σημειώνει.
Η καλύτερη επιλογή είναι αυτή που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του σώματός σας, γι’ αυτό και προτείνει να αξιοποιείτε τις περιόδους δοκιμής που προσφέρουν αρκετοί κατασκευαστές πριν καταλήξετε στην αγορά.
Το ιδανικό μαξιλάρι δεν είναι απαραίτητα το πιο ακριβό ή το πιο δημοφιλές. Είναι εκείνο που κρατά τον αυχένα και τη σπονδυλική στήλη σε σωστή θέση, επιτρέποντας στο σώμα να ξεκουράζεται πραγματικά.
