Τα εγγόνια φαίνεται πως δεν προσφέρουν μόνο χαρά, αλλά και προστασία ενάντια στη γνωστική εξασθένιση. Σύμφωνα με νέα έρευνα, οι καθημερινές δραστηριότητες των παππούδων και γιαγιάδων –από τη βοήθεια που προσφέρουν στο διάβασμα των εγγονιών μέχρι το μαγείρεμα ή τις βόλτες στο πάρκο και το σχολείο– μπορεί να ενισχύουν τη λεκτική ευχέρεια και την επεισοδιακή μνήμη, δηλαδή την ικανότητα ανάκλησης προσωπικών εμπειριών.
Η έρευνα εξέτασε 2.887 παππούδες και γιαγιάδες άνω των 50 ετών, με μέση ηλικία τα 67 έτη. Όλοι τους ήταν γνωστικά υγιείς και ζούσαν αυτόνομα κατά τη διάρκεια της μελέτης. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγια και ολοκλήρωσαν τεστ μνήμης και σκέψης τρεις φορές, από το 2016 έως το 2022. Ρωτήθηκαν πόσο συχνά φρόντιζαν τα εγγόνια τους χωρίς την παρουσία των γονιών, αλλά και πότε συνήθως πρόσφεραν αυτή τη φροντίδα – στις σχολικές διακοπές, τα Σαββατοκύριακα, τις καθημερινές ή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Περίπου το 56% δήλωσε ότι αναλαμβάνει ρόλο φροντιστή όλο τον χρόνο. Οι ερευνητές τόνισαν ότι δεν έχει σημασία μόνο η συχνότητα, αλλά και το είδος των δραστηριοτήτων. Το παιχνίδι ή η βοήθεια στα μαθήματα συνδέθηκαν με καλύτερη λεκτική ευχέρεια και ισχυρότερη επεισοδιακή μνήμη. Παππούδες και γιαγιάδες που συχνά παραλάμβαναν τα παιδιά από το σχολείο εμφάνισαν επίσης υψηλότερη λεκτική ευχέρεια.
Μεγαλύτερο το όφελος για τις γιαγιάδες;
Οι γιαγιάδες φαίνεται πως φροντίζουν τα εγγόνια τους συχνότερα από τους παππούδες, και τα οφέλη για τη γνωστική υγεία φαίνεται να διαρκούν περισσότερο. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι γιαγιάδες που αναλάμβαναν ενεργό ρόλο στη φροντίδα είχαν ήδη πιο οξεία μνήμη και καλύτερες λεκτικές δεξιότητες στην αρχή της έρευνας, με την εξασθένιση αυτών των ικανοτήτων να είναι πιο αργή σε σχέση με όσες δεν φρόντιζαν τα εγγόνια τους.
Οι παππούδες που φρόντιζαν τα εγγόνια τους ξεκινούσαν επίσης με καλύτερες επιδόσεις από τους μη φροντιστές, όμως η εξασθένιση των δεξιοτήτων τους ήταν παρόμοια με των παππούδων που δεν παρείχαν φροντίδα. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι οι γιαγιάδες αλληλεπιδρούν διαφορετικά με τα εγγόνια τους, συμμετέχοντας περισσότερο στη σωματική και συναισθηματική φροντίδα, ενώ οι παππούδες τείνουν να εμπλέκονται κυρίως σε δραστηριότητες αναψυχής.
Όπως αναφέρουν, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να εξεταστούν ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος και άλλοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
