Βελτιώνει πράγματι την αναλγησία ο συνδυασμός καφεΐνης με ιβουπροφαίνη ή παρακεταμόλη; Τα κλινικά και φαρμακολογικά δεδομένα συγκλίνουν: η προσθήκη καφεΐνης παρέχει μια μέτρια αλλά πραγματική αύξηση της αποτελεσματικότητας, ειδικά για πονοκεφάλους και πονόδοντο, με προφυλάξεις που πρέπει να επισημαίνονται στο φαρμακείο.
Γιατί η καφεΐνη ενισχύει την αναλγητική απόκριση
Η καφεΐνη είναι ανταγωνιστής των υποδοχέων αδενοσίνης (A1 και A2A). Η αδενοσίνη συμμετέχει στη ρύθμιση της αλγαισθητικής λειτουργίας, αναστέλλοντας την απελευθέρωση διεγερτικών νευροδιαβιβαστών στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Αναστέλλοντας αυτούς τους υποδοχείς, η καφεΐνη αίρει αυτό το φρένο και προάγει την απελευθέρωση ντοπαμίνης, νοραδρεναλίνης και γλουταμινικού , γεγονός που ενισχύει την εγρήγορση και την αίσθηση ανακούφισης από τον πόνο.
Ασκεί επίσης εγκεφαλική αγγειοσύσπαση, χρήσιμη στην παθοφυσιολογία των πονοκεφάλων (ένταση, ημικρανία) όπου εμπλέκεται αγγειοδιαστολή. Αυτοί οι δύο μηχανισμοί εξηγούν γιατί η καφεΐνη δρα ως αναλγητικό ανοσοενισχυτικό όταν συνδυάζεται με κλασικά αναλγητικά όπως η παρακεταμόλη ή η ιβουπροφαίνη.
Παρακεταμόλη + καφεΐνη: πως συμβαίνει αυτό το «κάτι επιπλέον» ;
Η παρακεταμόλη δρα αναστέλλοντας τις κεντρικές ισομορφές της κυκλοοξυγενάσης και τροποποιώντας τη σεροτονινεργική και ενδοκανναβινοειδή μετάδοση. Ο συνδυασμός με την καφεΐνη είναι διττός:
- Φαρμακοδυναμική : Η καφεΐνη ενισχύει την κεντρική δράση της παρακεταμόλης, αυξάνοντας το ποσοστό των ασθενών που βιώνουν ανακούφιση.
- Φαρμακοκινητική : Ορισμένες μελέτες δείχνουν μικρότερο Tmax και ελαφρώς υψηλότερο Cmax , υποδηλώνοντας ταχύτερο αποτέλεσμα. Άλλες δεν διαπιστώνουν διαφορά, ιδιαίτερα σε κατάσταση νηστείας.
Στην πράξη, το κύριο όφελος είναι δυναμικό: η καφεΐνη δρα ως ενισχυτής, μερικές φορές με μια αίσθηση πιο ζωντανής δράσης χάρη στην καλύτερη αρχική βιοδιαθεσιμότητα.
Θεραπευτικές ενδείξεις
Η ιβουπροφαίνη αναστέλλει την παραγωγή προσταγλανδινών αναστέλλοντας την COX-1 και την COX-2. Η καφεΐνη, χωρίς να μεταβάλλει αυτόν τον μηχανισμό, ενισχύει την αναλγητική της δράση.
- Πονόδοντος: συνδυασμός ιβουπροφαίνης 400 mg + καφεΐνης 100 mg → καθαρό όφελος στη διάρκεια της ανακούφισης και λιγότερη ανάγκη για επείγουσες θεραπείες.
- Πονοκέφαλοι τάσης : βραχύτερη έναρξη δράσης και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα από την ιβουπροφαίνη μόνη της.
- Οξύς πόνος στη μέση και στον αυχένα : δεν έχει αποδειχθεί όφελος, γεγονός που υποδηλώνει ότι το όφελος εξαρτάται από τον τύπο του πόνου.
Ασφάλεια και σημεία επαγρύπνησης
- Συνολική καφεΐνη : μην υπερβαίνετε τα 400 mg/ημέρα σε ενήλικες, τα 200 mg/ημέρα σε έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες (συμπεριλαμβανομένων των ποτών και των συμπληρωμάτων).
- Παρενέργειες : νευρικότητα, αϋπνία, αίσθημα παλμών. Προσοχή σε ασθενείς με άγχος ή αϋπνία.
- ΜΟΗ (πονοκέφαλος από υπερβολική χρήση φαρμάκων) : αυξημένος κίνδυνος εάν λαμβάνεται > 10 ημέρες/μήνα.
- ΜΣΑΦ : Η ιβουπροφαίνη διατηρεί τους πεπτικούς, νεφρικούς και καρδιαγγειακούς κινδύνους της.
- Παρακεταμόλη : υπενθύμιση των ορίων των 3 g/ημέρα στην αυτοθεραπεία, λαμβάνοντας υπόψη άλλες δόσεις.
Να θυμάστε
- Ο συνδυασμός καφεΐνης και αναλγητικού προσφέρει ένα μέτριο αλλά πραγματικό κέρδος στην αποτελεσματικότητα , ειδικά σε πονοκεφάλους και πονόδοντο.
- Το όφελος βασίζεται σε μια φαρμακοδυναμική συνέργεια και όχι σε μια φαρμακοκινητική επίδραση.
- Πρέπει να δίνεται προσοχή με τη συνολική δόση καφεΐνης και με την επαναλαμβανόμενη χρήση για την αποφυγή επαναλαμβανόμενων πονοκεφάλων.
