Μια νέα ανάλυση των εξελικτικών ανθρωπολόγων Colin Shaw (Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης) και Daniel Longman (Πανεπιστήμιο Loughborough) υποστηρίζει ότι ο σύγχρονος κόσμος έχει εξελιχθεί ταχύτερα από ό,τι μπορεί να προσαρμοστεί η ανθρώπινη βιολογία.
Η εργασία τους προτείνει ότι το χρόνιο άγχος και πολλά διαδεδομένα προβλήματα υγείας προέρχονται από μια θεμελιώδη αναντιστοιχία μεταξύ της φυσιολογίας μας, που έχει διαμορφωθεί από τη φύση, και των εξαιρετικά βιομηχανοποιημένων περιβαλλόντων στα οποία ζουν οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα.
Για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι εξελίχθηκαν για να ανταποκριθούν στις φυσικές και ψυχολογικές απαιτήσεις της ζωής των κυνηγών-συλλεκτών, η οποία απαιτούσε συχνή κίνηση, σύντομες περιόδους έντονου στρες και καθημερινή έκθεση σε φυσικά περιβάλλοντα. Η βιομηχανοποίηση έχει αλλάξει αυτές τις συνθήκες μέσα σε λίγους μόνο αιώνες, προσθέτοντας θόρυβο, ατμοσφαιρική ρύπανση και φωτορύπανση, μικροπλαστικά, φυτοφάρμακα, συνεχή αισθητηριακή διέγερση, τεχνητό φωτισμό, επεξεργασμένα τρόφιμα και μεγάλες περιόδους καθιστικής ζωής.
«Στο περιβάλλον των προγόνων μας, ήμασταν καλά προσαρμοσμένοι για να αντιμετωπίζουμε το οξύ στρες, ώστε να αποφεύγουμε ή να αντιμετωπίζουμε τους θηρευτές», λέει ο Colin Shaw, ο οποίος ηγείται της ερευνητικής ομάδας Human Evolutionary EcoPhysiology (HEEP) μαζί με τον Daniel Longman. «Το λιοντάρι εμφανιζόταν περιστασιακά και έπρεπε να είσαι έτοιμος να υπερασπιστείς τον εαυτό σου ή να τρέξεις. Το βασικό είναι ότι το λιοντάρι φεύγει ξανά».
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής
Οι σύγχρονοι παράγοντες άγχους, όπως η κυκλοφορία, η πίεση στο χώρο εργασίας, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ο συνεχής θόρυβος, ενεργοποιούν τους ίδιους βιολογικούς μηχανισμούς που κάποτε βοηθούσαν τους ανθρώπους να επιβιώσουν από τα αρπακτικά ζώα. Σε αντίθεση με την ταχεία επίλυση που βίωναν οι πρόγονοί μας, αυτοί οι παράγοντες άγχους σπάνια υποχωρούν. «Το σώμα μας αντιδρά σαν να ήταν όλοι αυτοί οι παράγοντες άγχους λιοντάρια», εξηγεί ο Longman. «Είτε πρόκειται για μια δύσκολη συζήτηση με τον προϊστάμενό σας είτε για τον θόρυβο της κυκλοφορίας, το σύστημα αντίδρασης στο άγχος σας παραμένει το ίδιο, σαν να αντιμετωπίζατε το ένα λιοντάρι μετά το άλλο. Ως αποτέλεσμα, έχετε μια πολύ ισχυρή αντίδραση από το νευρικό σας σύστημα, αλλά καμία ανάκαμψη».
Η εκβιομηχάνιση και ο αντίκτυπός της στην υγεία και την αναπαραγωγή
Στην ανασκόπησή τους, οι Shaw και Longman αξιολογούν έρευνες που υποδηλώνουν ότι η στροφή προς την βιομηχανική και αστική ζωή μειώνει την εξελικτική ικανότητα του ανθρώπου. Η εξελικτική επιτυχία εξαρτάται τόσο από την επιβίωση όσο και από την αναπαραγωγή, και οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι και οι δύο έχουν επηρεαστεί αρνητικά από την αρχή της εκβιομηχάνισης.
Επισημαίνουν τη μείωση των ποσοστών γονιμότητας σε μεγάλο μέρος του κόσμου και την αύξηση των ποσοστών φλεγμονωδών και αυτοάνοσων παθήσεων ως απόδειξη ότι τα σύγχρονα περιβάλλοντα ασκούν πίεση στην ανθρώπινη βιολογία. «Υπάρχει ένα παράδοξο: από τη μία πλευρά, έχουμε δημιουργήσει τεράστιο πλούτο, άνεση και υγειονομική περίθαλψη για πολλούς ανθρώπους στον πλανήτη», λέει ο Shaw, «αλλά από την άλλη πλευρά, ορισμένα από αυτά τα βιομηχανικά επιτεύγματα έχουν επιζήμιες επιπτώσεις στις ανοσολογικές, γνωστικές, σωματικές και αναπαραγωγικές μας λειτουργίες».
Πηγή: sciencedaily
