Αν και στο άκουσμα της λέξης “ορμόνες” ο νους μας πηγαίνει στο γυναικείο φύλο, οι αντρικές ορμόνες είναι κι εκείνες παρούσες, αλλά σπάνια γίνεται λόγος γι’ αυτές.
Η πιο γνωστή αντρική ορμόνη είναι η τεστοστερόνη, η οποία παράγεται από τους όρχεις, φτάνει στα ψηλότερα επίπεδά της στα 18 και συνεχίζει την πορεία της μέχρι τα 40 περίπου, όταν πια αρχίζει σιγά σιγά να πέφτει.
Παρόλα αυτά οι αντρικές ορμόνες δεν παρουσιάζουν τόσο έντονες αυξομειώσεις όσο οι γυναικείες.
Αυτό συμβαίνει αν υπάρξει κάποια δυσλειτουργία στους όρχεις ή στην υπόφυση του εγκεφάλου.
Κατά τα άλλα οι μεταβολές τους δε γίνονται εύκολα αντιληπτές.
Η τεστοστερόνη είναι η κύρια υπεύθυνη για τα αντρικά χαρακτηριστικά, όπως η ανάπτυξη των όρχεων και του πέους, η αντρική τριχοφυΐα, η χροιά της φωνής, η μυϊκή μάζα και η σωματική δύναμη, η σεξουαλική επιθυμία, η στύση και η κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
Όταν τα επίπεδα της τεστοστερόνης είναι φυσιολογικά αυξημένα, αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη μυϊκή δύναμη, αυξημένη σεξουαλική διάθεση, αλλά πιθανόν και επιθετική συμπεριφορά.
Ως εδώ όλα καλά, αλλά τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν όταν ο άντρας φτάσει τα 50.
Όπως συμβαίνει με την εμμηνόπαυση στις γυναίκες, η ανδρόπαυση είναι μια αντίστοιχη κατάσταση που συμβαίνει στους άντρες και συνεπάγεται τη μείωση των αντρικών ορμονών.
Κι αυτό επειδή και οι άντρες περνούν τη διαδικασία της γήρανσης, η οποία ξεκινά μετά τα 45 με την προοδευτική μείωση των ορμονών τους.
Όμως συγκριτικά με την εμμηνόπαυση, η ανδρόπαυση είναι μια πιο ήπια διαδικασία.
Η τεστοστερόνη βέβαια μπορεί να μειωθεί και για άλλους λόγους, όπως ένας τραυματισμός ή μια φλεγμονή στους όρχεις, μια βλάβη ή όγκοι στην υπόφυση που ελέγχει τη λειτουργία τους, μια χρόνια πάθηση, η μακροχρόνια κατανάλωση αλκοόλ και άλλων ουσιών ή η λήψη φαρμάκων, όπως η κορτιζόνη και κάποια φάρμακα για την υπέρταση.
Όταν η τεστοστερόνη μειώνεται, το άτομο μπορεί να είναι κακοδιάθετο, να έχει αυξημένο λίπος ειδικά στην κοιλιά, μειωμένη τριχοφυΐα σε όλο το σώμα και μυϊκή μάζα, περιορισμένη ενέργεια και πεσμένη λίμπιντο.
Η τεστοστερόνη δεν μπορεί απλώς να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα όσο και να προσπαθήσει κανείς.
Αυτό που μπορεί να κάνει το άτομο είναι να συνεχίσει να γυμνάζεται συστηματικά, να κάνει ισορροπημένη διατροφή και να αποφεύγει το άγχος.
Όταν η μείωση της τεστοστερόνης είναι μεγάλη και συνυπάρχουν και άλλα αίτια, όπως αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω, μπορεί να γίνει θεραπεία υποκατάστασης της τεστοστερόνης, αλλά χρειάζεται ο ασθενής να παρακολουθείται από τον ενδοκρινολόγο.
Οι άντρες μεγαλύτερης ηλικίας πριν ξεκινήσουν τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης θα πρέπει να αποκλείσουν την πιθανότητα καρκίνου του προστάτη, καθώς αυτός μπορεί να πυροδοτηθεί από την τεστοστερόνη.
Σημαντικό είναι οι νεαροί άντρες που λαμβάνουν τεστοστερόνη ή αναβολικά για να αυξήσουν τη μυϊκή τους μάζα και την αντοχή τους να προσέχουν επειδή αυτά καταστέλλουν την παραγωγή της δικής τους τεστοστερόνης από τους όρχεις, οι οποίοι μπορεί να ατροφήσουν, προκαλώντας πιθανές διαταραχές στην παραγωγής σπέρματος.
Επίσης συχνά, αυτά τα σκευάσματα προκαλούν γυναικομαστία ή έντονη ευαισθησία στους μαστούς.
