Πρόκειται για μικρές, επώδυνες πληγές στην στοματική κοιλότητα που είναι γνωστές και ως στοματικά έλκη.
Είναι η πιο συνηθισμένη πάθηση του στόματος.
Οι άφθες αναπτύσσονται στα τοιχώματα του στόματος ή στη βάση των ούλων και είναι μικρά διάφανα ή άσπρα σπυράκια που όσο και να προσπαθούμε, δεν μπορούμε να τα σπάσουμε.
Μπορεί να είναι μία ή περισσότερες ταυτόχρονα.
Συχνά, μας εμποδίζουν να φάμε, να πιούμε, ακόμα και να μιλήσουμε.
Δεν είναι μεταδοτικές και φεύγουν μόνες τους μέσα σε μία με δύο εβδομάδες.
Αν όμως εξακολουθούν να μεγαλώνουν και να πονάνε για διάστημα μεγαλύτερο των δύο εβδομάδων, καλό είναι να απευθυνθούμε στον γιατρό.
Οι αιτίες που τις προκαλούν
Οι λόγοι που εμφανίζονται οι άφθες δεν είναι εξακριβωμένοι.
Συνδέονται με τραυματισμούς του βλεννογόνου, εξαιτίας έντονου βουρτσίσματος των δοντιών, μιας επίσκεψης στον οδοντίατρο ή από ένα τυχαίο δάγκωμα.
Επίσης, έχουν συσχετιστεί με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, έλλειψη ύπνου και άγχος, με οδοντόκρεμες και στοματικά διαλύματα που περιέχουν συγκεκριμένα συστατικά, ευαισθησία σε όξινες τροφές, όπως είναι τα εσπεριδοειδή και η φράουλα, αλλά ακόμα και σε τροφές όπως ο καφές και η σοκολάτα.
Η έλλειψη βιταμίνης Β12, ψευδάργυρου, φολικού οξέος και σιδήρου φαίνεται να κρύβεται πίσω από τις άφθες.
Άλλες αιτίες που έχουν εντοπιστεί σχετικά με αυτές είναι τα σιδεράκια στα δόντια, αλλεργικές αντιδράσεις σε στοματικά βακτήρια, ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου, μολύνσεις από μύκητες και βακτήρια.
Όλα αυτά είναι ως έναν βαθμό αντιμετωπίσιμα.
Τα στοματικά έλκη όμως μπορεί να κρύβουν και κάποια σοβαρότερη πάθηση όπως είναι η νόσος του Crohn, η κοιλιοκάκη, ο ιός HIV, η νόσος του Behcet και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Τέλος, σύμφωνα με τελευταίες έρευνες, οι άφθες μπορεί να συνδέονται με γενετικούς παράγοντες και πιο συγκεκριμένα με διαταραχές στην κυτταρική ανοσία των λευκοκυττάρων.
Αντιμετώπιση
Όπως είπαμε, οι περισσότερες άφθες περνούν μόνες τους.
Αν όμως εμφανίζουμε συχνά άφθες ή είναι μεγαλύτερες από ένα εκατοστό και είναι πολλές, μπορούμε να κάνουμε γαργάρες με αλατόνερο και μαγειρική σόδα.
Το διάλυμα μπορεί να βοηθήσει, αν οι άφθες βρίσκονται στο πίσω μέρος της στοματικής κοιλότητας και συμβάλλει στο να μην επιμολυνθούν.
Δεν δρα όμως θεραπευτικά.
Ως καταπραΰντικά δρουν επίσης η αλόη και το χαμομήλι, αλλά βοηθούν ελάχιστα στη θεραπεία.
2-3 μικρές άφθες μπορεί να επουλώσει ένα τζελ που περιέχει ιβουπροφαίνη.
Αν είναι μεγάλες και δεν περνούν εύκολα, οι ειδικές αλοιφές με κορτικοστεροειδή μέσα σε έκδοχο κολλούν κατά την εφαρμογή τους στον βλεννογόνο και δεν απομακρύνονται με το σάλιο.
Μόνο η περίσσεια ποσότητα απομακρύνεται, ενώ η υπόλοιπη διεισδύει στην πληγή.
Οι αλοιφές αυτές περιέχουν μικρή ποσότητα κορτιζόνης που έχει αντιφλεγμονώδη δράση, ενώ επουλώνουν την πληγή γρηγορότερα.
Δεν μπορούν να εφαρμοστούν όμως εύκολα όταν οι άφθες βρίσκονται πιο πίσω.
Οι μεγάλες άφθες μπορεί να κάνουν ακόμα και έναν μήνα για να θεραπευτούν εντελώς.
Τέλος, η εφαρμογή αιθέριου ελαίου ρίγανης και υγρά φακελάκια τσαγιού συμβάλλουν θεραπευτικά, ενώ ένα κουταλάκι του γλυκού μέλι πάνω τους μπορεί να μειώσει τον πόνο.
