Οι βιταμίνες και τα συμπληρώματα διατροφής, όπως κάψουλες, σκόνες, δισκία και ζελεδάκια, έχουν γίνει δημοφιλή ως τρόποι βελτίωσης της υγείας. Ωστόσο, η υπερβολική ή ακατάλληλη χρήση αυτών μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κατανάλωση συμπληρωμάτων πρέπει να γίνεται με προσοχή, καθώς η υπερδοσολογία μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για την υγεία.
Αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν ότι τα συμπληρώματα είναι πάντα ασφαλή και απαραίτητα, αλλά αυτή η αντίληψη μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις. Όπως εξηγεί ο δρ. Πίτερ Κόεν, παθολόγος και καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, οι υπερβολικές ποσότητες θρεπτικών συστατικών μπορεί να βλάψουν την υγεία. Τα συμπληρώματα μπορεί να περιέχουν βιταμίνες, μέταλλα, φυτικά εκχυλίσματα και αμινοξέα, και η κατανάλωσή τους αυξάνεται κυρίως κατά την περίοδο έξαρσης των ιώσεων.
Επιλογή συμπληρωμάτων με προσοχή
Η επιλογή του σωστού συμπληρώματος είναι δύσκολη, καθώς η αγορά προσφέρει αμέτρητες παραλλαγές. Η δρ. Ντενίζ Μίλστιν από τη Mayo Clinic προειδοποιεί ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι προσεκτικοί και να αποφεύγουν την υπερβολική κατανάλωση. Σύμφωνα με τις συστάσεις των ειδικών, τα θρεπτικά συστατικά θα πρέπει κατά προτίμηση να προέρχονται από μια ισχυρή διατροφή, αλλά όταν αυτό δεν είναι δυνατό, τα συμπληρώματα μπορούν να βοηθήσουν.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (RDA) για κάθε θρεπτικό συστατικό και το ανώτατο όριο ασφαλούς πρόσληψης (UL). Η υπέρβαση του UL μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές παρενέργειες. Ωστόσο, επειδή η παρακολούθηση της ποιότητας των συμπληρωμάτων είναι περιορισμένη, είναι καλύτερο να επιλέγονται πιστοποιημένα προϊόντα από αξιόπιστους οργανισμούς όπως το NSF ή το USP.
Καθοδήγηση από τους ειδικούς
Οι ειδικοί συνιστούν να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε τη λήψη ενός νέου συμπληρώματος, καθώς η δοσολογία μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την ιατρική κατάσταση του ατόμου. Ειδικά για άτομα που παίρνουν φάρμακα, η χρήση συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική καθοδήγηση μπορεί να προκαλέσει αλληλεπιδράσεις και να μειώσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.
Η δρ. Τζόαν Μπλέικ, διαιτολόγος από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, επισημαίνει ότι τα συμπληρώματα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο μιας ισχυρής διατροφής, αλλά ως προσθήκη για να καλύψουν τυχόν ελλείψεις. Πρέπει επίσης να τηρούνται οι συνιστώμενες δοσολογίες και να αποφεύγεται η αγορά προϊόντων χωρίς τη συμβουλή επαγγελματία υγείας.
Τι συμβαίνει αν παίρνετε υπερβολικές ποσότητες;
Ορισμένα συμπληρώματα, όπως οι πολυβιταμίνες, μπορεί να περιέχουν ποσότητες που υπερβαίνουν το ασφαλές όριο, ειδικά όταν συνδυάζονται με άλλα συμπληρώματα. Η υπερβολική κατανάλωση βιταμίνης Α μπορεί να είναι επικίνδυνη για τους καπνιστές και τις εγκύους, ενώ η υπερδοσολογία σε βιταμίνη D μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα όπως ναυτία και νεφρική ανεπάρκεια.
Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται σε ιχθυέλαια, μπορούν να προκαλέσουν αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας και εγκεφαλικού σε υψηλές δόσεις. Επίσης, το ασβέστιο, αν ληφθεί σε υπερβολικές ποσότητες, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο νεφρολιθίασης και καρδιοαγγειακών προβλημάτων.
Η χρήση βιταμινών και συμπληρωμάτων πρέπει να γίνεται με σύνεση. Οι υπερβολικές δόσεις μπορούν να προκαλέσουν περισσότερη βλάβη παρά όφελος. Είναι σημαντικό να συμβουλεύεστε πάντα τον γιατρό σας και να επιλέγετε προϊόντα καλής ποιότητας, με πιστοποίηση, για να εξασφαλίσετε την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της συμπληρωματικής διατροφής.
