Ένα αποσμητικό το πρωί, ένα άβολο φόρεμα ή η αγωνία για το αν θα πονέσει η εξέταση μπορεί να κάνουν το ραντεβού να φαίνεται πιο δύσκολο απ’ όσο είναι. Η σωστή προετοιμασία για μαστογραφία είναι απλή και βοηθά ώστε η διαδικασία να γίνει πιο άνετα, αλλά και να προκύψουν όσο το δυνατόν καθαρότερες εικόνες για τον ακτινολόγο.
Η μαστογραφία είναι μια ακτινολογική εξέταση που χρησιμοποιείται για προληπτικό έλεγχο, αλλά και για τη διερεύνηση συμπτωμάτων, όπως ένα ογκίδιο, αλλαγές στο δέρμα ή έκκριση από τη θηλή. Δεν χρειάζεται να γνωρίζετε όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες. Χρειάζεται, όμως, να ξέρετε τι να κάνετε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το ραντεβού σας.
Προετοιμασία για μαστογραφία: τι να κάνετε πριν φύγετε από το σπίτι
Το πιο χρήσιμο πρώτο βήμα είναι να κλείσετε την εξέταση σε ημέρα που δεν περιμένετε περίοδο ή που το στήθος σας δεν είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο. Για αρκετές γυναίκες, οι ημέρες μετά το τέλος της περιόδου είναι πιο άνετες, επειδή η ευαισθησία και το πρήξιμο είναι συνήθως λιγότερα. Αυτό δεν είναι απόλυτος κανόνας, ειδικά αν ο κύκλος σας είναι ακανόνιστος ή είστε στην εμμηνόπαυση. Αν έχετε ήδη ραντεβού σε διαφορετική ημέρα, δεν χρειάζεται να το ακυρώσετε χωρίς λόγο.
Την ημέρα της εξέτασης, αποφύγετε στην περιοχή του στήθους και της μασχάλης αποσμητικό, ταλκ, κρέμα σώματος, άρωμα, λάδι ή πούδρα. Κάποια προϊόντα μπορεί να αφήσουν μικροσκοπικά κατάλοιπα που στις εικόνες μοιάζουν με ασβεστώσεις και δυσκολεύουν την αξιολόγηση. Αν βάλατε κάτι από συνήθεια, πείτε το στο προσωπικό του κέντρου. Συνήθως θα σας καθοδηγήσουν για το πώς να καθαρίσετε την περιοχή.
Δεν χρειάζεται νηστεία, ούτε ειδική διατροφή πριν από τη μαστογραφία. Μπορείτε να φάτε, να πιείτε καφέ και να πάρετε την αγωγή σας κανονικά, εκτός αν το κέντρο ή ο γιατρός έχει δώσει διαφορετικές, εξατομικευμένες οδηγίες. Το βασικό είναι να φτάσετε λίγα λεπτά νωρίτερα, ώστε να συμπληρώσετε το ιστορικό σας χωρίς βιασύνη.
Τι να φορέσετε
Επιλέξτε ρούχα δύο κομματιών, όπως παντελόνι ή φούστα με μπλούζα. Θα χρειαστεί να αφαιρέσετε τα ρούχα και τα κοσμήματα από τη μέση και πάνω, επομένως ένα φόρεμα μπορεί να σας κάνει να νιώσετε λιγότερο άνετα χωρίς να υπάρχει πρακτικός λόγος.
Αποφύγετε επίσης κολιέ που βγαίνουν δύσκολα και προτιμήστε ένα σουτιέν που φοριέται και αφαιρείται εύκολα. Δεν υπάρχει ανάγκη για «ειδικό» σουτιέν ή ιδιαίτερη προετοιμασία του δέρματος. Η άνεση είναι το ζητούμενο.
Τι πληροφορίες χρειάζεται να δώσετε στο κέντρο
Η μαστογραφία δεν αξιολογείται μόνο ως μια μεμονωμένη εικόνα. Ο ακτινολόγος χρειάζεται να γνωρίζει στοιχεία που δίνουν πλαίσιο στα ευρήματα και επιτρέπουν ασφαλέστερη σύγκριση με προηγούμενες εξετάσεις.
Ενημερώστε το κέντρο αν έχετε κάνει παλαιότερη μαστογραφία, υπερηχογράφημα μαστών ή μαγνητική μαστών, ιδιαίτερα αν έγιναν σε άλλο διαγνωστικό κέντρο. Οι προηγούμενες εικόνες είναι πολύτιμες, γιατί δείχνουν αν κάτι υπήρχε ήδη και αν έχει αλλάξει με τον χρόνο. Ρωτήστε κατά την κράτηση αν χρειάζεται να τις έχετε μαζί σας σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή.
Πείτε επίσης αν έχετε εμφυτεύματα στήθους, αν έχετε υποβληθεί σε επέμβαση ή βιοψία στους μαστούς, αν ακολουθείτε ορμονική θεραπεία ή αν υπάρχει προσωπικό ή ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών. Αυτές οι πληροφορίες δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα. Βοηθούν, όμως, την ομάδα να επιλέξει τη σωστή τεχνική και να εκτιμήσει το αποτέλεσμα με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Αν έχετε παρατηρήσει κάτι συγκεκριμένο, όπως νέο ογκίδιο, πόνο που επιμένει σε ένα σημείο, εισολκή θηλής, αλλαγή στο δέρμα ή έκκριση, αναφέρετέ το ξεκάθαρα. Σε αυτή την περίπτωση η εξέταση μπορεί να είναι διαγνωστική και να χρειαστεί επιπλέον λήψεις ή υπερηχογράφημα. Μην περιμένετε το επόμενο προληπτικό ραντεβού αν ένα σύμπτωμα σας ανησυχεί.
Πόσο πονάει η μαστογραφία;
Κατά την εξέταση, κάθε μαστός τοποθετείται ανάμεσα σε δύο ειδικές επιφάνειες και πιέζεται για λίγα δευτερόλεπτα. Η πίεση είναι απαραίτητη για να απλωθεί ο ιστός, να μειωθεί η κίνηση και να ληφθούν καθαρές εικόνες με τη χαμηλότερη δυνατή δόση ακτινοβολίας. Μπορεί να είναι άβολη, ειδικά όταν οι μαστοί είναι ευαίσθητοι, αλλά συνήθως είναι σύντομη και ανεκτή.
Η εμπειρία διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα. Η πυκνότητα των μαστών, η φάση του κύκλου, προηγούμενες επεμβάσεις και η ατομική ευαισθησία επηρεάζουν το πώς θα τη βιώσετε. Μην διστάσετε να το πείτε στην τεχνολόγο πριν ξεκινήσετε. Μπορεί να σας εξηγήσει κάθε βήμα, να προσαρμόσει τη θέση σας και να προχωρήσει με ρυθμό που σας κάνει να νιώθετε πιο ασφαλής.
Αν χρησιμοποιείτε συνήθως κάποιο απλό παυσίπονο για πόνους περιόδου ή ευαισθησία στο στήθος, ρωτήστε τον γιατρό ή το κέντρο αν είναι κατάλληλο να το πάρετε πριν από την εξέταση. Μην ξεκινάτε ή αλλάζετε φάρμακα μόνο και μόνο για τη μαστογραφία χωρίς ιατρική συμβουλή.
Αν είστε έγκυος, θηλάζετε ή έχετε εμφυτεύματα
Η εγκυμοσύνη, ο θηλασμός και τα εμφυτεύματα δεν είναι πληροφορίες που πρέπει να μείνουν για την ημέρα του ραντεβού. Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας και το διαγνωστικό κέντρο από πριν. Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης εξαρτάται από τον λόγο του ελέγχου, την ηλικία σας, τα συμπτώματα και το στάδιο της εγκυμοσύνης ή του θηλασμού.
Στον θηλασμό, για παράδειγμα, μπορεί να σας συστήσουν να θηλάσετε ή να αντλήσετε γάλα λίγο πριν από το ραντεβού, ώστε οι μαστοί να είναι λιγότερο γεμάτοι και η εξέταση πιο άνετη. Αν έχετε εμφυτεύματα, γίνονται ειδικές λήψεις που βοηθούν να απεικονιστεί όσο γίνεται καλύτερα ο φυσικός μαστικός ιστός. Μια τέτοια εξέταση χρειάζεται απλώς σωστή ενημέρωση και έμπειρο χειρισμό.
Μετά τη μαστογραφία: τι να περιμένετε
Στις περισσότερες περιπτώσεις, μπορείτε να επιστρέψετε αμέσως στην καθημερινότητά σας. Μερικές γυναίκες νιώθουν παροδική ευαισθησία ή μικρή ενόχληση στο στήθος, κυρίως αν η περιοχή ήταν ήδη ευαίσθητη. Ένα άνετο σουτιέν και λίγη ξεκούραση αρκούν συνήθως.
Μερικές φορές το κέντρο μπορεί να σας καλέσει για συμπληρωματικές λήψεις ή για υπερηχογράφημα. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει βρεθεί κάτι σοβαρό. Μπορεί να χρειάζεται καλύτερη απεικόνιση μιας περιοχής, άλλη γωνία λήψης ή σύγκριση με παλαιότερες εξετάσεις. Προσπαθήστε να μη βγάλετε συμπέρασμα πριν λάβετε την επίσημη γνωμάτευση και τη συζητήσετε με τον γιατρό σας.
Η πρόληψη δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από φόβο. Κλείστε το ραντεβού, κρατήστε μαζί σας το ιστορικό και τις προηγούμενες εξετάσεις σας και επιτρέψτε στον εαυτό σας να δει τη μαστογραφία ως μια ήρεμη, ουσιαστική πράξη φροντίδας.
