Ευτυχία κι επιτυχία στην εργασία, αλλά και τη ζωή… Ο σύγχρονος άνθρωπος έχει έρθει πολλές φορές αντιμέτωπος με άρθρα και συμβουλές για την αναζήτηση της «πραγματικής» ευτυχίας. Οι περισσότερες προτρέπουν στη μείωση του χρόνου που αφιερώνεται στην εργασία και στην ενίσχυση του προσωπικού χρόνου.
Ωστόσο, μια διαφορετική οπτική προκύπτει από μία παλαιότερη μελέτη του Ουγγροαμερικανού ψυχολόγου Mihaly Csikszentmihalyi, ο οποίος έχει αφιερώσει δεκαετίες στη μελέτη της ευτυχίας και της δημιουργικότητας.
Σύμφωνα με τον διεθνούς φήμης επιστήμονα, η ευτυχία ή η δυστυχία μας δεν εξαρτάται τόσο από τις εξωτερικές συνθήκες όσο από τον τρόπο με τον οποίο τις βιώνουμε. Η ευτυχία δεν είναι απλώς ένα τυχαίο γεγονός ή θέμα τύχης· είναι μια κατάσταση για την οποία μπορούμε να προετοιμαστούμε. Δεν μπορούμε να την επιβάλουμε, μπορούμε όμως να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις ώστε να εμφανιστεί.
Όπως χαρακτηριστικά συνοψίζει ο ίδιος: «Όσοι μαθαίνουν να ελέγχουν τις εσωτερικές τους εμπειρίες, μπορούν να καθορίζουν την ποιότητα της ζωής τους — κάτι που πλησιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο σε αυτό που αποκαλούμε ευτυχία».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι η μεγαλύτερη ευτυχία δεν προκύπτει από την απόλυτη χαλάρωση ή την απραξία. Αντίθετα, οι πιο ουσιαστικές και ευχάριστες στιγμές της ζωής συνδέονται με δημιουργικές και παραγωγικές δραστηριότητες.
Η ευτυχία αναδύεται μέσα από την ανακάλυψη, την προσπάθεια και την ενασχόληση με κάτι που μας απορροφά πλήρως. Δεν πρόκειται για μια μόνιμη κατάσταση, αλλά για μια διαρκώς μεταβαλλόμενη εμπειρία, αποτέλεσμα μικρών «στιγμών ροής», όπως τις περιγράφει ο επιστήμονας.
Η εμπειρία της ευτυχίας, σύμφωνα με την έρευνά του, είναι ανεξάρτητη από πολιτισμικό υπόβαθρο, ηλικία, επίπεδο μόρφωσης ή οικονομική κατάσταση. Άνθρωποι που δήλωναν υψηλά επίπεδα ευτυχίας προέρχονταν από εντελώς διαφορετικά επαγγελματικά περιβάλλοντα — από καλλιτέχνες και ανθρακωρύχους έως διευθυντικά στελέχη και χειρουργούς. Το κοινό τους χαρακτηριστικό ήταν η αφοσίωση στη δουλειά τους και ο συχνός στοχασμός γύρω από τη ζωή τους.
Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι να θέτουμε έναν μακρινό στόχο και να αναβάλλουμε την ευτυχία μέχρι την επίτευξή του.
Η ουσία βρίσκεται στο να μαθαίνουμε να απολαμβάνουμε την καθημερινή εργασία, να μην εγκλωβιζόμαστε σε μικρές αρνητικές λεπτομέρειες, να καλλιεργούμε υγιείς σχέσεις με συναδέλφους και συνεργάτες και να βρισκόμαστε σε ένα εργασιακό περιβάλλον όπου διατηρούμε τον έλεγχο του εαυτού μας.
Όταν κάποιος αισθάνεται διαρκώς έρμαιο των περιστάσεων ή «το άτομο για όλες τις δουλειές», χάνει την ευκαιρία να βιώσει την ικανοποίηση που μπορεί να προσφέρει η εργασία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο Csikszentmihalyi υπογραμμίζει ότι η αλλαγή ρόλου ή ακόμη και επαγγελματικής κατεύθυνσης μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς μια πιο ουσιαστική και ευτυχισμένη καθημερινότητα.
