Η αρχή μιας νέας χρονιάς μοιάζει συχνά με την ιδανική ευκαιρία για μια νέα αρχή: να αφήσουμε πίσω τις ανησυχίες και τις πιέσεις των προηγούμενων 12 μηνών και να δούμε τον κόσμο αλλιώς. Στην πράξη, όμως, είναι πολύ πιο εύκολο να υποσχεθούμε ότι θα αλλάξουμε τρόπο σκέψης, παρά να το κάνουμε πραγματικά.
Ευτυχώς, η επιστημονική έρευνα προσφέρει πολλούς διαφορετικούς τρόπους για να βελτιώσουμε τη διάθεσή μας. Από το πώς να αξιοποιήσουμε τον θυμό μας μέχρι το πώς να κάνουμε το κινητό μας να δουλεύει υπέρ μας, ρεπορτάζ του BBC δίνει εννέα συμβουλές που προκύπτουν από την έρευνά ειδικών.
Σταματήστε να επιδιώκετε την τελειότητα
Το να θεωρείται κάποιος τελειομανής, συχνά θεωρείται θετικό χαρακτηριστικό. Όμως, όπως λέει και το γνωστό ρητό, «το τέλειο είναι εχθρός του καλού». Και, όπως δείχνουν τα δεδομένα, η τελειομανία μπορεί να βλάψει σοβαρά την ψυχική υγεία.
Υπάρχουν όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι συνδέεται με κατάθλιψη και άγχος, αλλά και με μια μακρά λίστα άλλων διαταραχών, όπως κοινωνικό άγχος, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, διατροφικές διαταραχές, χρόνια κόπωση, αϋπνία και ακόμη και αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας. Σύμφωνα με ειδικούς, όσο πιο έντονη είναι η τελειομανία, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος ψυχολογικών προβλημάτων.
Οι τελειομανείς θέτουν μη ρεαλιστικά στάνταρ και, όταν αναπόφευκτα δεν τα πετυχαίνουν, βιώνουν περισσότερο ενοχή, ντροπή και θυμό από τους υπόλοιπους. Τι μπορεί να βοηθήσει; Η έρευνα δείχνει ότι ένα από τα ισχυρότερα «αντίδοτα» στο άγχος και την κατάθλιψη είναι το να είμαστε πιο επιεικείς με τον εαυτό μας και να αποδεχόμαστε ότι τα λάθη είναι ανθρώπινα.
Καλλιεργήστε καλύτερες φιλίες
Οι φιλίες παίζουν τεράστιο ρόλο στην υγεία μας. Επηρεάζουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα, τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και ακόμη και το προσδόκιμο ζωής.
Αξίζει, όμως, να αναρωτηθούμε και τι είδους φίλοι είμαστε εμείς. Έρευνες δείχνουν ότι οι «αμφίθυμες σχέσεις» – όπου κάποιος άλλοτε είναι υποστηρικτικός και άλλοτε ψυχρός – μπορεί να είναι πιο επιβαρυντικές από σχέσεις με ανθρώπους που είναι σταθερά δυσάρεστοι.
Μια απλή αλλαγή είναι να δίνουμε περισσότερο χώρο στα καλά νέα των άλλων: να ρωτάμε λεπτομέρειες, να δείχνουμε ενδιαφέρον και να εκφράζουμε ειλικρινή χαρά. Αυτό βελτιώνει τόσο τη διάθεση όσο και τη σχέση.
Δοκιμάστε νέα χόμπι
Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσει κανείς ένα νέο χόμπι. Δραστηριότητες όπως η ζωγραφική, όταν μας βοηθούν να συγκεντρωθούμε στο παρόν, μπορούν να βελτιώσουν τη διάθεση και την ευεξία. Παράλληλα, προσφέρουν ευκαιρίες κοινωνικής επαφής με ανθρώπους που ίσως δεν θα συναντούσαμε ποτέ αλλιώς.
Τα ομαδικά αθλήματα έχουν επίσης ισχυρά οφέλη: απελευθερώνουν ενδορφίνες και, σύμφωνα με ψυχολόγους, η «κοινή πρόθεση» – το να μοιραζόμαστε έναν κοινό στόχο – μας φέρνει πιο κοντά και κάνει την άσκηση να μοιάζει πιο εύκολη.
Αξιοποιήστε τον θυμό σας
Ο θυμός μπορεί να είναι καταστροφικός, αλλά η έρευνα δείχνει ότι, αν αναγνωριστεί έγκαιρα, μπορεί να μετατραπεί σε κάτι παραγωγικό. Η καταπίεσή του, αντίθετα, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων.
Το κλειδί είναι να διοχετεύεται σωστά: στον αθλητισμό, στην επιμονή για την επίτευξη στόχων ή ακόμη και στη δημιουργικότητα. Τεχνικές όπως η ψυχολογική απόσταση και η καθυστέρηση της αντίδρασης βοηθούν στο να μην μετατραπεί ο θυμός σε επιθετικότητα.
Τρία καλά πράγματα την ημέρα
Η πρακτική της ευγνωμοσύνης έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική. Έρευνες δείχνουν ότι το να καταγράφουμε καθημερινά τρία θετικά πράγματα, που νιώθουμε ή μας συμβαίνουν, μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα ευτυχίας και να μειώσει τα καταθλιπτικά συμπτώματα, ανεξάρτητα από ηλικία ή κοινωνικό υπόβαθρο.
Το κλειδί βρίσκεται στο να αναλογιζόμαστε γιατί αυτά τα στοιχεία ήταν θετικά και τι ακριβώς μας πρόσφεραν.
Κάντε το κινητό να δουλέψει υπέρ σας
Η υπερβολική χρήση του κινητού συνδέεται με προβλήματα μνήμης, προσοχής και ύπνου. Ωστόσο, η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει αν χρησιμοποιηθεί σωστά.
Εφαρμογές σημειώσεων μπορούν να «ξεφορτώσουν» γνωστικό βάρος, ενώ η ομαδοποίηση ειδοποιήσεων μειώνει τη διάσπαση προσοχής.
Αν θέλετε πιο δραστικά μέτρα, δοκιμάστε να αφήνετε το κινητό σε άλλο δωμάτιο για λίγη ώρα.
Αγαπήστε τον χειμώνα
Οι σκοτεινοί μήνες επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση πολλών ανθρώπων. Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι η αλλαγή νοοτροπίας – η αναγνώριση της ομορφιάς του χειμώνα, των ζεστών στιγμών και των κοινωνικών επαφών – μπορεί να μειώσει τη χειμερινή μελαγχολία.
Τραγουδήστε πιο συχνά
Το τραγούδι ενεργοποιεί μεγάλα δίκτυα του εγκεφάλου και λειτουργεί ως φυσικό αγχολυτικό. Βελτιώνει τη διάθεση, ενισχύει το ανοσοποιητικό και, όταν γίνεται σε ομάδα, ενισχύει το αίσθημα σύνδεσης. Είναι, μάλιστα, συγκρίσιμο με ήπια αερόβια άσκηση.
Βρείτε χρόνο για ένα power nap
Οι σύντομοι μεσημεριανοί ύπνοι – 5 έως 20 λεπτών – μπορούν να βελτιώσουν άμεσα τη νοητική απόδοση και να προστατεύσουν τον εγκέφαλο από τη γήρανση. Η ιδανική ώρα είναι μεταξύ 14:00 και 16:00, ώστε να μην επηρεάζεται ο νυχτερινός ύπνος.
