Η μεσογειακή αναιμία αναφέρεται κυρίως σε μια ομάδα γενετικών αιματολογικών διαταραχών που επηρεάζουν την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης, δηλαδή της πρωτεΐνης που βρίσκεται στο αίμα και μεταφέρει το οξυγόνο από τους πνεύμονες στους ιστούς και στα όργανα του σώματος.
Η μεσογειακή αναιμία είναι μια από τις πιο συνηθισμένες διαταραχές από την οποία πάσχουν αρκετά εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως.
Ως Παγκόσμια Ημέρα Μεσογειακής Αναιμίας έχει οριστεί η 8η Μαΐου από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Ανάλογα με τα χρωμοσώματα, η μεσογειακή αναιμία χαρακτηρίζεται ως α-μεσογειακή αναιμία και β-μεσογειακή αναιμία, ενώ υπάρχουν και σπανιότερες μορφές.
Η β-μεσογειακή αναιμία είναι η συχνότερη μορφή με την βαρύτερη κλινική εικόνα.
Τα συμπτώματά της περιλαμβάνουν αναιμία που εμφανίζεται από τους πρώτους μήνες της ζωής ενός παιδιού και καθυστέρηση της ανάπτυξής του που γίνεται αισθητή στην ηλικία των 9-10 ετών.
Επίσης μελλοντικά σημειώνεται απουσία ή καθυστέρηση εμφάνισης δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλου, αύξηση του ουρικού οξέος και πιθανόν αρθρίτιδα, χολολιθίαση, αυξημένη προδιάθεση στις λοιμώξεις, ηπατομεγαλία, υπερσπληνισμός, τυπικό μογγολοειδές προσωπείο, σακχαρώδης διαβήτης και συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια.
Διάγνωση
Η διάγνωση του στίγματος γίνεται με μια απλή εξέταση αίματος που λέγεται ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης.
Πλέον υπάρχουν ασφαλείς μέθοδοι διάγνωσης της μεσογειακής αναιμίας πριν τη γέννηση ενός παιδιού.
Προγεννητικός έλεγχος
Ο προγεννητικός έλεγχος είναι μια διαγνωστική εξέταση που γίνεται κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης με λήψη κυττάρων από τον πλακούντα ή κατά το δεύτερο τρίμηνο με αμνιοκέντηση.
Το υλικό του DNA που λαμβάνεται εξετάζεται για το παθολογικό γονίδιο της μεσογειακής αναιμίας.
Αν επιβεβαιωθεί ότι το παιδί που θα γεννηθεί έχει μεσογειακή αναιμία, ενημερώνονται οι γονείς για το νόσημα και αποφασίζουν αν θα συνεχίσουν την κύηση.
Διατροφή ασθενών με μεσογειακή αναιμία
Ασβέστιο, μαγνήσιο, βιταμίνη D
Τα άτομα με μεσογειακή αναιμία παρουσιάζουν ελλείψεις στα επίπεδα ασβεστίου, βιταμίνης D και μαγνησίου, γι’ αυτό και η χορήγηση των αντίστοιχων συμπληρωμάτων διατροφής είναι σημαντική.
Σίδηρος
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην πρόσληψη του σιδήρου γιατί έχει παρατηρηθεί αύξηση της απορρόφησής του από το έντερο σε ασθενείς με μεσογειακή αναιμία.
Έτσι, ο ασθενής θα πρέπει να αποφεύγει την κατανάλωση τροφών που είναι πολύ πλούσιες σε σίδηρο, ενώ δεν συνίσταται η χορήγηση συμπληρωμάτων σιδήρου.
Φυλλικό Οξύ
Τα άτομα με μεσογειακή αναιμία έχουν ελλείψεις σε φυλλικό οξύ, του οποίου καλές πηγές είναι τα όσπρια και το σπανάκι.
Ψευδάργυρος
Ελλείψεις αφορούν και τον ψευδάργυρο, καθώς η θεραπεία για τη μείωση του σιδήρου μειώνει τα επίπεδα του ψευδαργύρου στον οργανισμό.
Οι ξηροί καρποί, τα ρεβίθια και τα μανιτάρια είναι σημαντικές πηγές ψευδαργύρου.
