Το άγχος, η πίεση και οι πολλές νύχτες αϋπνίας δεν επηρεάζουν μόνο την ψυχική ηρεμία — μπορούν επίσης να αποδυναμώσουν την φυσική άμυνα του οργανισμού, το ανοσοποιητικό σύστημα και να μας κάνουν πιο ευάλωτους σε λοιμώξεις. Τώρα, οι επιστήμονες αρχίζουν να ανακαλύπτουν έναν πιθανό μηχανισμό που θα μπορούσε να συνδέει αυτούς τους ψυχολογικούς παράγοντες με προβλήματα του ανοσοποιητικού.
Στην μελέτη, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε έναν τύπο ανοσοκυττάρων, τα φυσικά φονικά κύτταρα (natural killer, NK cells), τα οποία φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Αφορμή για την παρούσα έρευνα αποτέλεσε μια εθνική μελέτη διαλογής στη Σαουδική Αραβία το 2022, η οποία έδειξε ότι η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή βρίσκεται σε άνοδο — με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στις γυναίκες.
Τα άτομα με γενικευμένη αγχώδης διαταραχή βιώνουν επίμονο, ανεξέλεγκτο άγχος, συχνά δυσανάλογο με τις περιστάσεις, το οποίο μπορεί να προκαλέσει μια σειρά συμπτωμάτων, όπως η χαρακτηριστική δυσκολία στον ύπνο. Αυτό το εύρημα οδήγησε την ανοσολόγο και επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, Renad Alhamawi, από το Πανεπιστήμιο Taibah, να διερευνήσει πώς το άγχος μπορεί να επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα των γυναικών.
Εκείνη και οι συνεργάτες της συγκέντρωσαν 60 φοιτήτριες ηλικίας 17 έως 23 ετών και τους ζήτησαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο αναφορικά με την κατάσταση της ψυχικής τους υγείας. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το 75% παρουσίαζε συμπτώματα συμβατά με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή — όπως νευρικότητα, ανησυχία που προκαλεί και σωματική ένταση ή ευερεθιστότητα — με το 13% να εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα. Περίπου το 53% των συμμετεχουσών, δηλαδή 32 φοιτήτριες, ανέφεραν ότι δεν κοιμούνται επαρκώς.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές πήραν δείγματα αίματος και μέτρησαν τα επίπεδα διαφόρων ανοσοκυττάρων. Διαπίστωσαν ότι όσες εμφάνιζαν συμπτώματα άγχους είχαν 38% λιγότερα NK κύτταρα σε σύγκριση με όσες δεν παρουσίαζαν τέτοια συμπτώματα.
Τα κύτταρα αυτά συγκαταλέγονται στις πρώτες γραμμές άμυνας του ανοσοποιητικού ενάντια σε λοιμώξεις και διακρίνονται σε δύο υποομάδες με διαφορετικά δράση. Η πρώτη εκκρίνει ένζυμα που διασπούν και «εξουδετερώνουν» τα νοσούντα κύτταρα, ενώ η δεύτερη λειτουργεί εκκρίνοντας πρωτεϊνικά σήματα, τις κυτοκίνες, οι οποίες ρυθμίζουν τη δράση άλλων ανοσοκυττάρων. Η μειωμένη παρουσία αυτών των κυττάρων διπλής δράσης θα μπορούσε δυνητικά να αυξήσει την προδιάθεση ενός ατόμου για ασθένειες, αναφέρουν οι ερευνητές.
Οι συμμετέχουσες που ανέφεραν συμπτώματα άγχους εμφάνιζαν μειωμένα επίπεδα και των δύο υποομάδων NK κυττάρων. Αντίθετα, όσες δήλωσαν ότι δεν κοιμούνται επαρκώς είχαν 40% λιγότερα NK κύτταρα της υποομάδας που ρυθμίζει τη λειτουργία άλλων ανοσοκυττάρων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη εντόπισε μόνο συσχέτιση ανάμεσα στο άγχος, τον ανεπαρκή ύπνο και τα μειωμένα επίπεδα NK κυττάρων. Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη διερευνήσει αν υπάρχει αιτιώδης σχέση — πόσο μάλλον αν αυτή η μείωση των NK κυττάρων μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά υψηλότερα ποσοστά ασθενειών.
