Η εμμηνόπαυση πρόκειται για ένα φυσιολογικό στάδιο στη ζωή μιας γυναίκας. Η περίοδος που προηγείται της εμμηνόπαυσης ονομάζεται περιεμμηνόπαυση ή «μεταβατική φάση προς την εμμηνόπαυση» και συνήθως εμφανίζεται στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας των 40.
Μαζί με συμπτώματα όπως εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, μυϊκές και αρθρικές ενοχλήσεις και μεταβολές στη διάθεση, οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα χρησιμοποιεί την ενέργεια. Παράλληλα, μπορεί να αλλάξει και η κατανομή του λίπους, οδηγώντας συχνά σε αύξηση βάρους.
Αν και η αύξηση βάρους είναι συχνή κατά την εμμηνόπαυση, νέα έρευνα δείχνει ότι αυτή η μεταβολή μπορεί να ξεκινά νωρίτερα απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα. Σύμφωνα με την ανασκόπηση, οι μεταβολικές αλλαγές που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση — και συμβάλλουν στην αύξηση βάρους — μπορεί να ξεκινούν ήδη από την περιεμμηνόπαυση ή και νωρίτερα.
Οι ορμονικές και φυσιολογικές αλλαγές πριν την εμμηνόπαυση
Κατά μέσο όρο, η περιεμμηνόπαυση διαρκεί περίπου τέσσερα χρόνια πριν σταματήσει εντελώς η έμμηνος ρύση, αν και για ορισμένες γυναίκες αυτή η φάση μπορεί να διαρκέσει από δύο έως και οκτώ χρόνια.
Στην περιεμμηνόπαυση, τα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης αρχίζουν να μεταβάλλονται απρόβλεπτα. Αυτές οι ορμονικές διακυμάνσεις μπορούν να επηρεάσουν σχεδόν κάθε μεταβολικό σύστημα του οργανισμού. Το μεταβολικό σύστημα είναι το σύνολο των χημικών διεργασιών που μετατρέπουν την τροφή σε ενέργεια.
Η νέα ανασκόπηση επισημαίνει ότι τα οιστρογόνα παίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της κατανομής του λίπους, στην αποκατάσταση των μυών και στην ευαισθησία στην ινσουλίνη.
Όταν τα επίπεδα των ορμονών αυτών παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις, το σώμα αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αποθηκεύει λίπος, μεταφέροντάς το από τους γοφούς και τους μηρούς προς την περιοχή της κοιλιάς.
Η σύνθεση μυϊκών πρωτεϊνών μπορεί επίσης να επιβραδυνθεί κατά την περιεμμηνόπαυση. Πρόκειται για τη φυσική μεταβολική διαδικασία μέσω της οποίας το σώμα χτίζει και επιδιορθώνει τον μυϊκό ιστό, ενσωματώνοντας αμινοξέα στις μυϊκές πρωτεΐνες.
Η επιβράδυνση αυτής της διαδικασίας μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη και σταδιακή απώλεια μυϊκής μάζας, ακόμη και αν δεν έχουν αλλάξει οι διατροφικές ή οι προπονητικές σας συνήθειες. Οι ορμονικές αυτές μεταβολές μπορούν επίσης να διαταράξουν τον ύπνο, να επηρεάσουν τα επίπεδα της κορτιζόλης, να επηρεάσουν την όρεξη.
Αλλαγές στο βάρος
Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να συμβάλουν σε αλλαγές στο σωματικό βάρος. Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν αντικατοπτρίζουν πάντα την αύξηση βάρους.
Ακόμη κι αν το βάρος σας παραμένει σταθερό, δεν είναι ασυνήθιστο να χάνετε μυϊκή μάζα και να αυξάνεται το λίπος στην κοιλιά, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του σπλαχνικού λίπους, που περιβάλλει ζωτικά όργανα και έχει συνδεθεί με φλεγμονή.
Το λίπος αυξάνεται
Ένα από τα βασικά ευρήματα άλλης μελέτης είναι ότι κατά την περιεμμηνόπαυση — πολύ πριν σταματήσει η έμμηνος ρύση — η άλιπη μυϊκή μάζα αρχίζει να μειώνεται, ενώ η λιπώδης μάζα αυξάνεται. Όταν αυτή η ανακατανομή λίπους σταθεροποιηθεί κατά την εμμηνόπαυση, γίνεται πολύ πιο δύσκολο να αναστραφεί.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό η περιεμμηνόπαυση να θεωρείται ως ένα «παράθυρο ευκαιρίας», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές. Η νέα ανασκόπηση επισημαίνει ότι σε αυτή τη φάση το σώμα ανταποκρίνεται πιο εύκολα στις αλλαγές.
Με τις κατάλληλες στρατηγικές, όπως επισημαίνουν οι ίδιοι, θα μπορούσατε να μετριάσετε τις ορμονικές επιδράσεις και να προετοιμαστείτε για μια πιο υγιή μετάβαση προς την εμμηνόπαυση.
