Το πένθος για την απώλεια ενός κατοικίδιου ζώου μπορεί να είναι εξίσου έντονο και χρόνιο με εκείνο που βιώνει κάποιος μετά τον θάνατο ενός μέλους της οικογένειας, σύμφωνα με νέα έρευνα που επιβεβαιώνει τον ισχυρό δεσμό ανθρώπων και ζώων συντροφιάς.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One, δείχνει ότι άνθρωποι που χάνουν το κατοικίδιό τους μπορεί να εμφανίσουν παρατεταμένη διαταραχή πένθους (Prolonged Grief Disorder – PGD), μια σοβαρή ψυχική κατάσταση που συνδέεται με την απώλεια αγαπημένου προσώπου.
Η PGD μπορεί να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια και χαρακτηρίζεται από έντονη θλίψη και λαχτάρα, αίσθημα απελπισίας, δυσκολία στην κοινωνική ζωή και στην καθημερινή λειτουργικότητα, καθώς και την αίσθηση ότι «ένα κομμάτι του εαυτού έχει χαθεί».
Μέχρι σήμερα, η διάγνωση αφορά αποκλειστικά ανθρώπινες απώλειες. Ωστόσο, ο επικεφαλής της έρευνας ζητά την επέκταση των διαγνωστικών οδηγιών ώστε να περιλαμβάνουν και την απώλεια κατοικίδιων ζώων.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε στοιχεία από 975 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο, έδειξε ότι το 7,5% όσων έχασαν κατοικίδιο πληρούσαν τα κριτήρια για PGD – ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο των ανθρώπων που έχασαν στενό φίλο. Το ποσοστό ήταν ελαφρώς χαμηλότερο από την απώλεια παππού ή γιαγιάς (8,3%), αδελφού ή αδελφής (8,9%) ή συντρόφου (9,1%).
Μόνο η απώλεια γονέα ή παιδιού εμφάνισε σημαντικά υψηλότερα ποσοστά, στο 11,2% και 21,3% αντίστοιχα. Περίπου ένας στους πέντε συμμετέχοντες που είχαν βιώσει τόσο ανθρώπινη όσο και ζωική απώλεια δήλωσε ότι ο θάνατος του κατοικίδιου ήταν πιο επώδυνος.
Η μελέτη εκτιμά ότι μία στις 12 περιπτώσεις παρατεταμένου πένθους στο Ηνωμένο Βασίλειο οφείλεται στον θάνατο κατοικίδιου, καθώς περίπου οι μισοί ενήλικες έχουν ζώα συντροφιάς και το προσδόκιμο ζωής τους είναι σαφώς μικρότερο από των ανθρώπων.
Ο συγγραφέας της μελέτης, Φίλιπ Χάιλαντ, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Maynooth της Ιρλανδίας, υπογραμμίζει ότι τα συμπτώματα του πένθους για κατοικίδιο είναι πανομοιότυπα με εκείνα για ανθρώπινη απώλεια. Όπως σημειώνει, τα ευρήματα αποτελούν «συνεπή και ισχυρή απόδειξη» ότι το πένθος για ένα ζώο δεν είναι λιγότερο πραγματικό ή κλινικά σημαντικό.
«Τα ισχύοντα διαγνωστικά κριτήρια δεν επιτρέπουν τη διάγνωση PGD μετά τον θάνατο κατοικίδιου, παρότι τα δεδομένα δείχνουν ότι τα επίπεδα πένθους είναι συγκρίσιμα με ανθρώπινες απώλειες που θεωρούνται “νόμιμοι” παράγοντες κινδύνου», τονίζει.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και από άλλες έρευνες, τότε ένας άνθρωπος μπορεί να πληροί όλα τα κριτήρια σοβαρού πένθους, αλλά να αποκλείεται από τη διάγνωση μόνο και μόνο επειδή το αγαπημένο ον που έχασε δεν ήταν άνθρωπος. «Από ψυχολογική και εξελικτική σκοπιά, αυτή είναι μια θέση εξαιρετικά δύσκολο να υποστηριχθει», καταλήγει.
